DÖVİZ KURUNUN YÜKSELİŞ HİKÂYESİ (2)
Türkiye'de döviz kuru neden yükseliyor? Döviz kurlarının değişmesinin en temel sebebi, piyasadaki dövize olan arz ve taleptir. Bir para birimine olan talep arttığında o para değer kazanır, talep azalırsa değer kaybeder.
Türkiye'nin ihracatçısı döviz arzı oluştururken, ithalatçı döviz talep eder; bu durum ihracat ithalat arasındaki ithalat lehine olan fark kadar ”dış ticaret açığı” döviz kurunu yukarı çekmesi beklenir, ancak ihracattan elde edilen döviz arzı dışında turizmden elde edilen döviz cinsinden arzın yüksek olması hali yani; ihracat arzı 261,9 milyar dolar + hizmet ve turizm vb gelir arzı toplamı 178,303419 117,2 milyar dolar =,> dış ticaret açığı 82,2 milyar dolar olduğuna göre gelirler toplamı dış ticaret açığından büyük olup kur artışına sebep olmaz. Yani ülkemizdeki kur artışının sebebi ekonomik faaliyetler değil, on yıllardır eğitim öğretim sistemi ile kaybettirilen, yok edilen milli düşünce sistemidir.
Döviz kurunun yükselmesi neye bağlıdır? Döviz kuru genel olarak ülkenin sahip olduğu döviz miktarına talebin artması döviz kurunu yükseltir. Ülkemizde; ekonomik faaliyetler için ihracatçı, ithalatçılar ve finans sektörünün döviz alım satımı dengesi uzun yıllardır pozitif düzeyde seyrederken döviz kurundaki yükseliş, milli para yerine döviz cinsinden para tasarrufu yapan milli düşünce engelli insanımızın başarısıdır. Bu başarı; sonuçları itibari ile uzun vadede kendileri dahil hiç kimseye ve özellikle ülkesine fayda getirmeyip, emperyalizme hizmettir.
Döviz kurunu etkileyen faktörler nelerdir? Döviz kuru, serbest piyasadaki arz-talep dengesine, ülkenin ekonomik göstergelerine ve küresel finansal gelişmelere göre belirlenirken kurların yönünü ve değişim hızını belirleyen temel faktörler şunlardır:
Arz ve Talep Dengesi: Piyasadaki yabancı para birimlerine olan talep, o para biriminin değerini artırır; döviz arzının talepten yüksek olması hali ise milli paranın değerlenmesini sağlar.
Enflasyon Oranları: Yüksek enflasyona sahip bir ülkenin para birimi, satın alma gücünü kaybederek değer yitirir.
Faiz Oranları: Merkez bankaları tarafından belirlenen faiz oranlarındaki artış, milli para birimini anlık cazip kılar, ancak uzun vadede ekonomiye ve döviz kurundaki yükselişe pozitif etkisi vardır. Ülkemizde uzun bir dönemdir yüksek faiz uygulaması yapılıyor olmasına rağmen döviz kurlarındaki artış düşük faiz uygulandığı dönemlerden daha yüksektir.
Örneğin; 2020-2021,2022, 2023,2024, 2025 yılları;
-Ticari Temerrüt Faizi: 2020 yıllık %13,75, Dolar kuru, 1 Ocak 2020'de 6,65 TL iken, yılsonu kapanışında 7,43 TL seviyelerine kadar yükselmiştir. Artış oranı: %11 dir,
-2021 yıllık faiz oranı %16,75, Ocak 2021 dolar döviz kuru 7,419 TL, 31.12.2024 de 13,1490 TL, Artış oranı %76,
-2022 yıllık faiz oranı %15,75, Ocak 2022 dolar döviz kuru 13,3290 TL, 31.12.2024 de 18.6852 TL Artış oranı %41,
-2023 yıllık faiz oranı %16,75, Ocak 2023 dolar döviz kuru 19,9349 TL, 31.12.2024 de 29,4176 TLArtış oranı %41,
Düşük faiz uygulanan 2020,2021,2022 ve 2023 dönemleri ortalama faiz oranı %15,75, Döviz kuru ortalama %42,25 dir.
Düşük faiz uygulanan dönem ortalaması %15,75, Yüksek faiz uygulanan 2024 yılı faiz oranı %51,75 artış oranı %304 iken, döviz kuru artış oranı ; düşük faiz uygulanan dönem ortalaması %42,25 iken yüksek faiz uygulanan dönem (2024) %23 olup, %304 faiz artışına ve kur korumalı mevduat hesap yöntemine rağmen döviz kurunda ancak %19,25 iyileşme olmuştur.
-2024 yıllık faiz oranı %51,75, Ocak 2024 dolar döviz kuru 29.4382TL, 31.12.2024 de 35,987 TL Artış oranı %23,
- 2025 yıllık ortalama %45,75, Ocak 2025 dolar döviz kuru 35,2803 TL, 31.12.2024 de 42,8323TL Artış oranı %22 dür.
Yukarıdaki veriler incelendiğinde yüksek faiz uygulanan yıllarda (2024-2025) döviz kuru %23’in üzerinde artış gösterirken, düşük faiz uygulanan dönemlerde (2020,2021,2022,2023) 0rtalama %42 seviyesinde artış olduğu, 2023 düşük faiz politikası oranı %16,75 iken -2024 yılı yüksek faiz oranı %51,75 düzeyinde artırılmış olup bu artış %308 oranında faiz artışıdır. Buna rağmen döviz kur artışında beklenen ve/veya millete ezberletilen faiz artarsa döviz kuru yükselişi durur veya azalır tezi çürümüştür. Faiz oranındaki artış oranına göre (%308) orantı kurulduğunda 1TL=0,095 dolar olmalıydı, gerçekleşen döviz kuru ise bir sonraki yıl yani 2024 yılı sonu itibari ile 35,987 TL olmuştur. Merkez bankaları tarafından belirlenen faiz oranlarındaki artış sonuçları itibari ile ifade edilen beklentilerin tersi yönünde sonuç ürettiğinden faiz artırma kuramı safsatadır. Emperyalist ülkelerde başta ABD olmak üzere AB ülkelerinde faiz oranı neden düşüktür!!!!! , hatta (-) faiz oranlı ülkeler bile vardır. Düşünelim? Yoksa; “faiz” ödeyerek bu emperyalistleri sübvansemi ediyoruz.
Dış Ticaret Dengesi: İthalatın ihracattan fazla olması (dış ticaret açığı) döviz talebini artırarak kurları yükseltirken; ihracat gelirlerinin yüksek olması kuru düşürücü etki yapar. Ülkemizde dış ticaret açığı olmasına rağmen hizmet ve turizm vb döviz gelirleri ilave edildiğinde; 2024 yılı ihracatı 261,9 milyar dolar- ithalat 344,1 milyar dolar= Dış ticaret açığı 82,2 milyar dolar- hizmet ve turizm vb döviz geliri toplamı 178,303419 milyar dolar (61,103419 milyar dolar Turizm+117,2 milyar dolar hizmet) olup 96,103419 milyar dolar fazla vermiştir.
Siyasi İstikrar ve Jeopolitik Gelişmeler: Seçimler, hukuki reformlar, savaşlar veya uluslararası ilişkilerdeki gerilimler, yatırımcı güvenini doğrudan etkileyerek döviz kurunda ani dalgalanmalara yol açabilir. Bütün mesele; dünyada kendi çıkarları için gerilim, kaos ve savaş üreten emperyalistlere, ticari boykot, uluslararası ilişkileri askıya almak ve insanlığı ve onurunu tüm dünyaya anlatarak dünya milletlerini insanlık adına bir araya getirmenin mücadelesini vermek gerekir. Dünya; düşünen insanı, birey ve toplumu üretebilirse kirli, emperyalist düşünce sistemlerine en büyük darbeyi vurmuş olur.
Merkez Bankası Politikaları: Merkez bankalarının piyasadaki döviz likiditesini yönetmek için yaptığı doğrudan müdahaleler veya faiz kararları, kurun seviyesini belirleyen en kritik unsur olup, ezber ekonomik kuramlar yerine milli düşünce sisteminin ürettiği ekonomik kuramları uygulaması sonuçları açısından ülke insanının faydasına olur.
Sermaye Hareketleri: Ülkeye giren doğrudan yabancı yatırımlar ve portföy yatırımları döviz arzını artırırken, sermaye çıkışları döviz kurunu yükseltir. Ülke milli düşünce sistemi araçlarını hayatın her alanına nüfuz ettirmesi hali, güveni salgılayacağından yabancı yatırımcıyı cezbedecektir.
devam edecek