MAL BİLDİRİMİ: BENİMKİ TAMAM DA ONUN MALINI BEN NERDEN BİLEYİM? - 3

MAL BİLDİRİMİ: BENİMKİ TAMAM DA ONUN MALINI BEN NERDEN BİLEYİM? - 3

B)-KAYDIN TESBÎTİNİN GÜÇLÜĞÜNDEN KAYNAKLANAN SORUNLAR

 

1)-Kayıt, Tescil Ve Ruhsata Tâbî Olan Mallar İle Alacak Ve Borçlar

Doğrudan mülkiyet ve verâsete konu ruhsat ve tescîle tâbî taşınmaz (şirket ve kooperatif ortaklığı; konut, işyeri; arsa, tarla, bağ, bahçe; araç, makine, ..vb.) mallar ile kayda tâbî (fon, hisse, tahvil; patent, know how, ıslahçı hakkı, mûcid hakkı, telif hakkı; banka vb. yerdeki para, çek, senet, kiralık kasa; dâvâ ve tâkîbe konu alacak ve borca âit adlî kayıtlar, tazmînat, ..vb.) mal ile alacak ve borçlar; artık,  devletin fiziksel ve dijital ortamlarında belirtilen usul dâiresinde geldisi ve gittisiyle birlikte kayıt, tescil ve îlân edilmiş bulunmaktadır.

Bu şekildeki varlıklarda, devletin gözetim ve denetiminden kaçan ya da kaçırılma amacı güdülen bir mal ya da alacak ve borç bulunmamaktadır.

Söz konusu mal ve borçlar, dijital kamu kayıt ortamlarından ilgili idârenin veri tabanına otomatik olarak aktarılabilecek durumdadır.

Dijitalleşmemiş olan kamu kayıt noktalarında ise, âcil eylem plânı dâhilinde bir ân önce dijitalleşmeye geçilmesi gerekmektedir.

Zâten devletin gözetimi ve denetimi altında kayıt ve tescîl edilmiş olan mal ile alacak ve borçların, mal bildiriminde de beyân edilmesini istemek ve beyân edilmediği için kamu çalışanını cezâlandırmak olağan bir beklenti ve âdil bir tutum değildir.

Diğer taraftan; doğrudan sâhip olunan ya da mîras yoluyla kalan, tamâmına ya da belirli bir payına sâhip olunabilen “onlarca sayıda taşınır ve taşınmaz mal” da olabilmektedir.

Zâten devletin gözetimi ve denetimi altında olan söz konusu taşınır ve taşınmaz malların ilk edinme kaydı ve elden çıkartma nedeniyle kaydın düşülmesine yönelik işlemlerinin mal bildirimi nedeniyle mükerrer olarak yapılması, çok büyük karışıklığa ve usandırıcı angaryaya sebep olmaktadır.

Hâlbuki: Kayıt, tescil ve ruhsata tâbî malların ilk edinme ve elden çıkartılma işlemi ilgili kayıt, tescil ve ruhsatlandırmayı yapan kamu idâresinde otomatik gerçekleştiğinden: Söz konusu hareketin kamu çalışanının mal bildirimi yapmaya mecbûr olduğu idâreye otomatik olarak bildirilmesi hâlinde; edinme ve elden çıkartma işlemi de otomatik olarak gerçekleşecektir.

Böylece; ilk kayıt, düzenli kayıt ile artış ve elden çıkartma nedeniyle kamu çalışanın sil baştan işlem yapmasına gerek kalmayacak ve kayda tâbî olmayan mal ile alacak ve borçlara âit gelişmeleri bildirmekle yetinmiş olacaktır.

2)-Kayıt, Tescil Ve Ruhsata Tâbî Olmayan Mallar İle Alacak Ve Borçlar

Kayıt, tescil ve ruhsata tâbî olmayan mallar ile alacak ve borçların mal bildiriminde bulunulmasını istemek olağan bir beklentidir. Bu sebeple mal bildirimi ile sorumlu kişinin söz konusu mal ile alacak ve borçları beyân etmesi gerekmektedir.

Ancak, yazının genel muhtevâsında belirttiğim üzere: Mal bildirimi açısından ana sorumlu kamu çalışanının eşine ve çocuklarına ait mal ile alacak ve borçları da bilmesi ve doğru bir şekilde beyân etmesi mümkün değildir.

Sonuç îtibârıyla:

              -->Bir kamu çalışanına, sorumluluk ve sonuçları açısından “altından kalkamayacağı” bir yükümlülüğü yüklemek ve yüklenen bu sorumluluğun sonuçlarının gerçeklerle uyuşmaması hâlinde cezâlandırmak; milletlerarası sözleşme, Anayasa, çalışmayı düzenleyen yasalar ve özel mülkiyet hakkı yasası gibi yasal düzenlemelere aykırı olduğu gibi, hayâtın olağan akışına aykırı angarya bir sorumluluk yüklemektir.

             -->Söz konusu kânun hükümlerinin gerçekçi bir şekilde geriye dönük şekilde incelenmesi ve bugünden sonra tâkîp edilmesi hâlinde; birçok kamu çalışanının işten atılma eşiğini çoktan geçtiği ve sırf sorumluluğunu tâkîp edemediği için işten atılma eşiğini kısa sürede geçeceği bârizdir.

ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ

Buraya kadar detaylı şekilde îzâh edildiği üzere; mal bildirimi ile ilgili olarak milletlerarası ve millî yasa ile hayâtın olağan akışına aykırı hususlar açık bir şekilde görülmüştür.

Bu bağlamda:

        1)-Mal bildirim formu, ilgili Kânûn’un bildirimini emrettiği mal ve borçların tamâmını bildirebilecek şekilde düzenlenmelidir.

       2)-Mal bildirimi; “e-devlet” ya da sâdece ilgili kişinin giriş yapabileceği “mal bildirimine özel kamu kayıt ortamı”nda yapılmalı, ıslak imzâ ile bildirim mecbûriyeti kaldırılmalıdır.

      3)-Mülk ve verâsete konu ruhsat ve tescîle tâbî taşınır ve taşınmaz mallar ile kayda tâbî mal ve borçlar, ilgili kamu kayıt yerlerinden otomatik olarak ilgili idârenin kayıt ortamına alınmalı ya da söz konu mal ve borçlar kamu çalışanı tarafından beyân edilmiş sayılmalıdır.

      4)-Kamu çalışanının kendisi dışındaki eş ve çocukların mal bildirimine âit sorumluluklardan kurtulması ve beyâna bağlı sorumluluğun ilgili mal ve borca sâhip olan tarafa yüklenmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda: Mal bildirimi mecbûriyeti olan kişilerin, diğer âile ferdinin bilgisi olmayacak şekilde bağımsız bir form düzenlemesi ve ilgili idâreye bizzat kendisinin teslîm etmesi gerekmektedir.

Söz konusu sorunun; ilgili kânunları koymakla, yürütmekle ve uygulamasını tâkîp etmekle görevli siyâsî ve idârî yasama ve yürütme otoriteleri tarafından görülmesi ve gereken düzenlemelerin bir ân önce yapılması gerekmektedir.

Böyle bir düzenleme, bütün kamu çalışanları için elzem bir düzenlemedir.

Kış uykusuna yatmış gibi, ölü gibi, sağır gibi kulağının üstüne yatmış olan bütün muhâlefet partilerinin ve bütün sendikaların bu konuda gereken siyâsî, toplumsal, bürokratik ve psikolojik baskıyı bir ân önce kurması gerekmektedir.

Böyle bir girişim, bütün kamu çalışanlarının en temel hakkı ve beklentisidir.

Söz konusu düzenlemeler yapıldığı takdirde; mal bildirim beyânı verme mecbûriyeti olan yaklaşık 4.500.000 kamu çalışanı mevcut mevzûâtın yarattığı kriz, risk, handikap, angarya ve saçmalıktan kurtulmuş olacaktır.

NOT :

*"Sanat, Hak ve halk içindir!" düstûruyla yazmaya çalıştığım yazı ve şiirlerime yorum yapmak sûretiyle sağladığınız katkı için çok teşekkür ederim!