Köşe Yazısı

… BÜYÜKLENME

“Kibir; insanın, kendini olduğundan büyük sanıp başkasını küçük görerek hakikatten uzaklaşmasıdır.”
Erol Yazıcı
Erol Yazıcı
66 5 dk 1

… BÜYÜKLENME

“Kibir; insanın, kendini olduğundan büyük sanıp başkasını küçük görerek hakikatten uzaklaşmasıdır.”

  • “Kibir, insanın başını dikleştirirken kalbini küçültmesidir.”
  • “Kibir, nimeti kendinden bilip şükrü unutmanın adıdır.”
  • “Kibir, yükselmek değil; düşüşü fark etmeden yürümektir.”
  • “Kibir, insanın Allah’a ait olanı kendine yazma cür’etidir.”

ÖNCEKİ MAKALE-… kibirli birimisiniz? https://www.pendikgazetesi.com.tr/makale/kibirli-birimisiniz_31313/

Kibirliliğin Türleri:

  1. İlmi Kibir: Kibirli kişi, kendi bilgisini ve anlayışını diğerlerinden üstün görür.
  2. Mali Kibir: Kibirli kişi, kendi zenginliğini ve servetini diğerlerinden üstün görür.
  3. Güzellik Kibri: Kibirli kişi, kendi güzelliğini veya fiziksel özelliklerini diğerlerinden üstün görür.
  4. Soy Kibri: Kibirli kişi, kendi soyunu, ailesini veya milletini diğerlerinden üstün görür.

Kibirliliğin Nedenleri:

  1. Cehalet: Kibrin sermayesi cehalettir. Kibirli kişi, kendi yetersizliklerini ve sınırlarını bilmez.
  2. Güvensizlik: Kibirli kişi, kendi değerini ve yeteneğini kanıtlamak için başkalarını aşağılamak zorunda hisseder.
  3. Şeytanın Tesiri: Kibir, şeytanın insana en çok etki ettiği şeylerden biridir.

Kibirliliğin Zararları:

  1. İnsan İlişkilerini Bozar: Kibir, insan ilişkilerini bozar, dostlukları ve aile bağlarını zayıflatır.
  2. Küfür ve Dinden Çıkmaya Sebep Olur: Kibir, küfür ve dinden çıkmaya sebep olabilir.
  3. Cehenneme Girmeye Sebep Olur: Kibir, cehenneme girmeye sebep olabilir.

Kibrin Panzehiri Nedir?

Kibrin ilacı "Hiçlik" bilincidir.

İnsanın topraktan geldiğini ve bir damla sudan yaratıldığını hatırlamasıdır.

Tevazu: Herkesten öğrenecek bir şeyi olduğunu kabul etmek.

Hizmet: En alt tabakadaki insanın işine yardım ederek nefsi köreltmek.

Muhasebe: Her gece "Bugün hangi davranışım Allah rızası için, hangisi nefsimi yüceltmek içindi?" diye sormak.

Kibir’lilikten Kurtulmanın Yolları:

  1. Tevazu: Kibirden kurtulmanın en iyi yolu, tevazu ve alçakgönüllülüktür.
  2. Kendi Yeterliliklerini Bilme: Kendi yetersizliklerini ve sınırlarını bilmek, kibirden kurtulmanın anahtarıdır.
  3. Başkalarını Övme: Başkalarını övmek ve onların değerini bilmek, kibirden kurtulmanın bir yoludur.
  4. Dua ve İbadet: Dua ve ibadet, kibirden kurtulmanın en iyi yoludur.

VE

KİBİRSİZ İNSAN NASIL OLUR?


“Kibirsiz insan, kendini değil hakkı büyüten insandır.”

Hakkı kimden gelirse gelsin kabul eder

“Bilmiyorum” demekten utanmaz

Eleştiriyi tehdit değil, imkân görür

İnsanlara yukarıdan değil, yanından bakar

Bildiğiyle üstünlük değil, hizmet üretir

1. Kendini Değil, Hakkı Merkeze Alır

“Ben” değil, “doğru nedir?” sorusunu sorar.

Hak kimden gelirse gelsin kabul eder.

“Sözü dinlerler ve onun en güzeline uyarlar.” (Zümer, 18)

2. Bilgisini Üstünlük Sebebi Yapmaz

Bildiğiyle ezmez, bildiğiyle hizmet eder.

“Bilmiyorum” demekten utanmaz.

İlmin emanet olduğunu bilir.

3. Eleştirildiğinde Savunmaya Geçmez

İlk refleksi: “Niye söylendi?” olur, “Kim söyledi?” değil.

Hatası gösterilince susmayı ve düşünmeyi bilir.

4. İnsanlara Yukarıdan Bakmaz

Makamı, serveti, yaşı, bilgisi fark etmez.

Herkesi kul olarak görür, kendini merkez yapmaz.

“Kalbinde zerre kadar kibir bulunan cennete giremez.” (Müslim)

5. Dilinde Üstünlük Yoktur

Küçük düşürücü, alaycı, aşağılayıcı cümleler kurmaz.

Konuşurken “öğreten” değil, “paylaşan” dildir.


KENDİ NEFSİMİZDE KİBRİ NASIL FARK EDERİZ?

(En zor ama en kıymetli bölüm)

“Kibir, başkasının hatasını büyütüp kendi kusurunu görmemektir.”

Eleştirilince hemen savunmaya geçiyorsak

Haklıyken bile kırıcı olmaktan zevk alıyorsak

Takdir edilmediğimizde içimiz daralıyorsa

Sürekli başkalarını yargılıyor, kendimizi aklıyorsak

Başarıyı Allah’tan çok kendimize yazıyorsak

1. Haklı Bile Olsak Karşımızdakini Ezmek İstiyorsak

Doğruyu inciterek söylüyorsak

“Anlasın da rezil olsun” duygusu varsa → kibir işareti

2. Sürekli Takdir Bekliyorsak

Yaptığımız iyilik fark edilmeyince içimiz daralıyorsa

Teşekkür edilmediğinde kırılıyorsak

3. Eleştiriye Tahammülsüzsek

Biri bizi uyardığında hemen savunmaya geçiyorsak

“Ben zaten…” ile başlayan cümleler artıyorsa

4. Başkalarının Hatalarını Hızla Görüp Kendi Kusurumuzu Görmüyorsak

“Herkes yanlış, ben doğruyum” duygusu

Sürekli yargılayan bir iç ses

5. Allah’a Değil Kendimize Güveniyorsak

Başarıyı kendimizden biliyorsak

Dua yerine kontrol takıntısı varsa

“İnsan kendini yeterli gördüğü için azgınlaşır.” (Alak, 6–7)


KİBİRLE NASIL MÜCADELE EDİLİR? (MANEVÎ REÇETE)

1. Acziyet Bilinci (Temel İlaç)                                                            “Kibir bilgiyle değil, acziyetle kırılır.”

Her gün kendine şunu hatırlat:

“Ben muhtaç bir kulum.”

“Ey insanlar! Siz Allah’a muhtaçsınız.” (Fâtır, 15)

2. Gizli iyilikler yaparak nefsi aç bırakmak

Kimsenin bilmediği sadakalar

Adı anılmayan hizmetler

Nefsi törpüler, kalbi yumuşatır

3. Kendinden aşağı gördüğün kişilere hizmet etmek

Bilinçli bir egzersizdir

Kibri en hızlı kıran amel: hizmet

4. Ölümü ve Toprağı Sık Hatırlamak

En güçlü kibir ilacı

Herkesin sonu aynı

“Lezzetleri yok eden ölümü çokça anın.”

5. Şu Duayı Sık Okumak

“Allah’ım! Nefsimin şerrinden Sana sığınırım.
Kalbimi kibirden, dilimi üstünlükten, amellerimi riyadan koru.”

6. Hz. İblis Kıssasını Kendine Okumak

İblis ibadetle değil, kibirle düştü

“Ben ondan hayırlıyım” cümlesi, tarihin en tehlikeli cümlesidir

Şu bilinci diri tutmak:
İblis’i düşüren günah değil, ‘Ben’ cümlesiydi

“Ben ondan hayırlıyım.” dedi. (A‘râf, 12)


Ezcümle;

TEK SATIRLA SÖYLEMEK GEREKİRSE

Kibir; insanın kendini büyütmesi değil, Allah’ı yeterince büyük görmemesidir.

Kibir algısı kişiden kişiye değişebilir; bazen özgüvenli davranışlar kibirli olarak yanlış yorumlanabilir.

Kültürel farklılıklar kibir algısını etkiler.

Sürekli ve tutarlı davranışlar daha güvenilir kibir göstergeleridir.

İletişimde niyet ve bağlam önemlidir; tek bir davranıştan çok, davranış örüntülerine bakılmalıdır.

KİBİR NEYE NEDEN OLUR?

Kibir, ilişkilerde mesafeye, güvensizliğe ve iletişim kopukluklarına neden olur. Sağlıklı ilişkiler karşılıklı saygı, eşitlik ve alçakgönüllülük üzerine kuruludur.

Kibir hem manevi hem de sosyal hayatın en sinsi zehirlerinden biridir. İslam literatüründe "kalbin en ağır hastalığı" olarak tanımlanan kibir, insanın kendi gerçeğinden uzaklaşıp hayali bir büyüklüğe hapsolmasıdır.


Kibir, başkasını küçük görmekle değil;
Allah’ı yeterince büyük görmemekle başlar.



İLGİLİ MAKALELER

  1. ÖNCEKİ MAKALE-… kibirli birimisiniz? https://www.pendikgazetesi.com.tr/makale/kibirli-birimisiniz_31313/
  1. DESTEKLEYİCİ MAKALE-… … kibir- 1370 - EY - MKL - … kibir

https://www.pendikgazetesi.com.tr/makale/kibir_25042/ -

  1. DESTEKLEYİCİ MAKALE-… Kibir Nedir?

https://www.pendikgazetesi.com.tr/haber/kibir-nedir_31295/


Unutma ki;

 

Furkan ile hakkı bâtıldan ayıramayanın
basireti zamanla körelir.

Ferasetten mahrum kalan,
gördüğünü sanır ama hakikati ıskalar.

Olayların arkasındaki hakikati göremez;

Hikmetle yoğrulmayan bilgi,
insanı yükseltmez; yalnızca yük olur.

İzan ise;
aklı kibirden, kalbi savrulmaktan koruyan, dengeleyen
son ölçü, son denge, son terazidir.

 

Ve bil ki; 

 

Önyargısız, samimi ve cesurca sorgularsan,
hakikat sana bilgi olarak değil,
hikmet olarak sunulur.

 

Bu yolculukta seni ileri taşıyacak olan;
ne kalbin tek başına sesi
ne de aklın kuru hesaplarıdır.

Seni hakikate ulaştıracak olan,
kalbin sesiyle aydınlanan bir akıl,
aklın ışığıyla derinleşen bir kalptir.

—

 

erolyazıcı /abbeyt♥️
hakikat yolunda bir yolcu
02.01.2026, cuma

—

 

Siz ne düşünüyorsunuz?
Paylaşın…
belki bir cümleniz, başka bir gönülde
bir kapıyı aralar.

Yorumlarınızı aşağıya bekliyoruz.
Teşekkürler, sevgiler, saygılar…

Erol Yazıcı
Erol Yazıcı

[email protected] · Makale sayısı: 517

Yazarın Diğer Yazıları

Yorumlar

UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik yorumları onaylanmamaktadır.

  • Ayşe ÜNAL

    Yüreğinize,kaleminize sağlık. Temelde aranan, insanı insan yapan duygular ve davranışlar. Herhangi bir korkuya dayanmadan,içimizden geldiği için insan olmayı başarabiliyorsak ne mutlu.

Bu Yazıyı Paylaş