… Zor sorular
BİZ KİMİZ? İÇİMİZDEKİ YABANCIYI TANIYOR MUYUZ? İnsanlık, iyiliğe; farkındalıkla, hakkedişle ulaşabilir.

… Zor sorular
Cevap istiyorlar …
İçimizdeki yabancı
BİZ KİMİZ?
İÇİMİZDEKİ YABANCIYI TANIYOR MUYUZ?
İnsanlık, iyiliğe; farkındalıkla, hakkedişle ulaşabilir.
Belki de tüm bu soruların temelinde,
Kendimizle olan yüzleşmeyi erteleyişimiz yatıyor.
İçimizde bir "ben" var ki, sürekli haklı çıkmak, rahat etmek, en kolay yolu seçmek istiyor.
Oysa imtihanın özü, o "ben"i terbiye edebilmekte.
Kendi içimizdeki bu yabancının farkına varmak,
Onun tuzaklarını tanımak, ilk adımdır.
Herkes kendini haklı sanıyor,
Herkes kendini akıllı sanıyor,
Ve kendi gibi düşünmeyeni haksız, cahil, kötü diye yaftalıyor?
"Nefsini temize çıkaranı biz biliriz; Rabbi ise, ondan daha iyi bilir." (Necm, 32)
Kendini haklı ve temiz görmek, nefsin en sinsi oyunudur.
Neden teşekkür edemiyoruz?
Neden çok haklısın, çok faydalandım, bana yeni ufuklar açtın diyemiyoruz?
Gerçeği görmemde, farkında olmamda bana ışık tuttun, müteşekkirim diyemiyoruz?
Çok mu zor?
Bunu söylemekle küçülmeyiz,
Aksine mütevaziliğin bizi sevgiye saygıya taşıdığını,
Pratikte yaşayarak görürüz.
SUSKUNLUĞUN DİLİ:
KALBİN SESİNİ DİNLEMEK
Gürültü içinde, en çok duyamadığımız ses kendi kalbimizin sesidir.
Kalp, unutkanlığa, gaflete, öfkeye karşı sürekli bir uyarı çığlığı atar ama biz onu bastırmakta ustalaşmışızdır.
Oysa her bir kötü huy, her bir özensizlik, o kalbin üzerine düşen bir tozdur.
"Onlar, inananlar ve kalpleri Allah'ın zikriyle huzur bulan kimselerdir. Dikkat edin! Kalpler ancak Allah'ı anmakla huzur bulur." (Ra'd, 28)
Gerçek farkındalık, kalbi gürültüden arındırıp O'nun zikriyle doldurmakla başlar.
Neden hep dost arıyoruz da gerçek anlamda dost olmaya gayret etmiyoruz?
İletişim kurarken karşı tarafın konuşmasını neden aktif, tam olarak ne demek istiyor, bana ne anlatıyor, bundan faydalanabilir miyim vs. gibi duyarlılıkla, anlamak için dinlemiyoruz da kendi söyleyeceklerimize odaklanıyoruz.
Konuşmayı iletişim aracı olarak değerlendirmiyoruz da iteleşiyoruz. Münazaraya, tartışmaya, taraf olmaya dönüştürüyoruz. Konuşmanın galibi olmak, haklı çıkmak gibi bir egoya mağlup oluyoruz.
Oysa, esas olan, birlikte doğruya, gerçeğe, iyiliğe güzelliğe ulaşmak için bilgi paylaşmak değil miydi?
Ele ele vererek, yardımlaşarak gerçeğe ve mutluluğa ulaşmak daha doğru bir yol değil mi?
Amaç, bu olmalı değil mi?
Dinlemezsek nasıl anlayabileceğiz, anlaşabileceğiz, nasıl iletişim kurup ortak paydalarda buluşabileceğiz?
Neden kendimizi düzelmek için özel gayret sarfetmiyoruz?
KÜÇÜK AMELLERİN BÜYÜK HİKMETİ:
İHLAS
Yaptığımız her küçük iş -tuvalet temizliğinden, aracı düzgün park etmeye kadar- aslında bir niyet ve ihlas terbiyesidir. "Kimse görmüyor" dediğimiz anlar, gerçek karakterimizin ortaya çıktığı anlardır. Allah'ın her an bizi gördüğü bilinci (ihsan), en sıradan işe bile bir kulluk derinliği katar.
"Onlar, yalnızca Allah rızası için verir, 'Biz sizi doyurmak için beklentimiz yok' derler." (İnsan, 9)
İşin özü, kimsenin görmediği yerde de sırf Allah için doğru olanı yapmaktır.
Mesela, neden, tuvalete gittiğimizde en doğru, en temiz, nasıl taharet yapmamız, temizlenmemiz konusunu iyice öğrenmiyoruz? Bizden sonra, tuvalete girecek insanın iğrenmeden, tertemiz bir şekilde ihtiyacını görebileceği bir tuvaletten çıkış sağlıyor muyuz?
Mesela, neden, bizden sonra, başka biride hemen, aracımızın yanına aracını park edecek düşüncesiyle park ederken, sağımıza- solumuza önümüze- arkamıza dikkat ederek aracımızı düzgün park edemiyoruz?
Mesela, kimseyi rahatsız etmeden, müzik dinlemeyi neden beceremiyoruz?
Mesela, neden, yerlere tükürüyoruz? Hem de uluorta, milletin içinde, sümkürerek ve hiç utanmadan …
Mesela, neden, ne iş yapıyorsak yapalım, o işin hakkını vermeden, kerhen, kötüce, alelacele, itele gitsin mantığıyla, olsun bitsin telaşıyla iş yapıyoruz?
Mesela, neden, namaz kılarken bile tadili erkanına dikkat etmeden, adeta horozun yeri gagaladığı gibi, namaz hırsızlığı yaparak namaz kıldığımızı, görevimizi yerine getirdiğimizi zannediyoruz da hakkıyla namaz kılmıyoruz?
Mesela, neden, kendimizi eğitmiyoruz?
BİLGİNİN SORUMLULUĞU:
İLİM, AMEL VE EDEP
Bilgi, sadece "biliyor olmak" değil, onun gerektirdiği sorumluluğu taşımaktır. Bir şeyin doğrusunu öğrendikten sonra, onu uygulamamanın yükü daha ağırdır. Bu yüzden gerçek ilim, insanı mütevazileştirir, kibrinden arındırır, çalışmaya sevk eder.
"Kulları içinde Allah'tan ancak âlimler gereğince korkar." (Fâtır, 28)
Gerçek bilgi, kişiyi Allah karşısında acizliğini bilmeye, dolayısıyla daha derin bir sorumluluk ve edep anlayışına götürür.
Nitelikli insan olmaya çalışmak o kadar mı zor?
Kabalık, pislik, kerhen iş yapmakla mı yetiniyoruz?
Bu mudur asıl olan?
Neden empati kurmuyor, kuramıyoruz?
Mesela, neden, doğru olan, 2 kere 2’nin 4 olduğuna inanmıyor ama yanlış olduğu halde 5 olduğunu söylediklerinde sorgulamadan kabulleniyor, sahipleniyor, savunuyor ve hatta çok şeyimizi kaybetme pahasına savaşıyoruz.
Oysa,
Kendi penceremizin doğrusundan değil,
Orijinal doğrunun ne olduğuna bakmalı değil miyiz?
Acaba
Kolay lokma olalım diye, birileri bizi tüm değerlerimizden (ahlak, inanç, aile, helal, haram, yardımlaşma, kardeşlik vs.) sevdiklerimizden, akla gelen/gelmeyen tüm imkanları kullanıp uzaklaştırmaya mı çalışıyor? Ve yalnızlaştırıp, küçük, kolay lokma haline getirip bizi köleleştirmek mi istiyorlar?
Mesela, birbirimizden borç alıp- veremediğimiz için bankalara, tefecilere ve dolayısıyla sürekli sömürülmeye mi mahkûm ediliyoruz?
Acaba kötülerin böl, parçala, yut tuzağına mı düşüyoruz?
Ailemizden koparılıp, yalnızlaştırılıp, sahipsizlendirilip istedikleri gibi kullanabilecekleri bir aparata mı dönüştürmek istiyorlar?
Mesela, kişi savunduğu fikrin, sevdiği şahsın, gerçekte ne derece doğru mu yanlış mı olduğu noktasında hiç mi merak etmez, araştırma yapmaz, sorgulamaz. Neden ölümüne savunur, sever? Üzerine konuşmaz, konuşturmaz, dinlemez. Ya fikir yanlış, sevilen zalimse. Keşke demek te kurtarmayacaksa …
KÖRLÜĞÜN EN TEHLİKELİSİ:
ALIŞKANLIK KÖRLÜĞÜ
İnsan bazen bilerek değil, alışa alışıla yanlış yapar.
Günah, kabalık, duyarsızlık ilk başta vicdanı sızlatır; sonra tekrar edildikçe sıradanlaşır.
En tehlikelisi de budur: Yanlış yaparken rahatsız olmamaya başlamak. Çünkü vicdanın sesi kısıldığında, insan kendini kaybettiğini fark etmez.
“Hayır! Onların kazandıkları kalplerini paslandırmıştır.” (Mutaffifîn, 14)
Pas; bir anda değil, yavaş yavaş oluşur.
Yanlış olanı, normalleştirmeye çalışarak, normalleştirerek doğruya, iyiye, güzele, ahlaka, erdeme ulaşabileceğimizi mi sanıyoruz?
Ya da nasıl sorgulamalıyız ki asıl gerçeğe ulaşalım?
Yanlışı, doğru zannederek savunmayalım.
SÖZÜN AHLAKI:
DOĞRUYU NASIL SÖYLEDİĞİMİZ
Doğruyu bilmek yetmez; doğruyu doğru şekilde söylemek gerekir.
Hakikat,
Kibirle sunulduğunda itici olur;
Merhametle sunulduğunda yol açar.
Sertlik, çoğu zaman hakikatin gücünden değil, nefsin tahakkümünden gelir.
“Rabbinin yoluna hikmetle ve güzel öğütle çağır.” (Nahl, 125)
Hikmet, doğruyu kırmadan, doğru zamanda söyleyebilmektir.
DÜNYA BİR YANSIMA:
İÇ DÜNYAMIZIN DIŞA VURUMU
Gördüğümüz her kargaşa, her kabalık, her özensizlik, aslında iç dünyalarımızın kolektif bir yansımasıdır.
Dışarıyı düzeltmek, içeriyi düzeltmekle mümkündür. Toplumun ihyası, nefsin ıslahından geçer.
"Bir toplum kendilerinde olanı (ahlak ve niyetlerini) değiştirmedikçe, Allah da onların durumunu değiştirmez." (Ra'd, 11)
Değişim, dışarıda değil, önce içeride, kalpte ve niyette başlar.
Mesela, ana konunun öznesi hırsızlıksa, bu çatı altında – hırsızlık- konuyu değerlendirmeli değil miyiz?
Yok AKP hırsız, yok CHP hırsız suçlamalarıyla, zombi taraftar olarak değil de asıl özne olan- hırsızlık- terazisiyle ölçüp biçmeli değil miyiz?
Hırsız diyebilmek için ne gibi parametreler olmalı ki, o muhatap hırsız olmuş olsun?
Ve hırsız kim olursa, kimden olursa olsun birlikte karşı duralım.
Sorgulamak, nitelikli, medeni insanın olmaz ise olmazıdır.
Mesela, neden bir ateist, Kur’an’ı incelemeden, anlamadan İslam’ı reddeder veya neden bir Müslüman ateizmi, kurucu fikrini değerlendirmeden, okumadan, anlamadan murdar sayar, görür. Esas olan bilerek kabul veya red değil midir?
Bilmeden, okumadan, dinlemeden, anlamadan kabul veya red ne kadar gerçekçidir, anlamlıdır?
DİN, TARAFTARLIK KALDIRMAZ
Hakikat, taraftar istemez; şahit ister.
İnanç, kör savunma değil, bilinçli bağlılıktır.
Yanlışı savunmak sadakat değil, ihanettir.
Doğruyu savunmak için önce doğruyu tanımak gerekir.
“Hakkı batılla karıştırmayın.” (Bakara, 42)
Hak, sloganla değil, adaletle ayakta durur.
Peki ne zaman fakında olacağız?
ZANNIN HÜKMÜ:
BİLDİĞİNİ SANMANIN TUZAĞI
Zan, bilgi kılığına girdiğinde en yıkıcı hâlini alır.
İnsan bilmediğini bilmediğinde değil, bildiğini zannettiğinde kapalıdır.
Zannıyla hükmeden, gerçeğe kulak vermez; çünkü zihninde karar çoktan verilmiştir.
Bu yüzden hakikat çoğu zaman kapının önünde kalır.
“Zannın çoğundan sakının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır.” (Hucurât, 12)
Zan, hakikatin üzerini örten ince ama kalın bir perdedir.
Eksiklerimizin olabileceğini, zanlarımızın hepsinin doğru olmadığını, farkındalıkla kendimizi daha kolay düzeltebileceğimizi, gerçeğe, doğruya, güzele, iyiliğe daha kolay erişebileceğimizi ne zaman fark edebileceğiz?
İÇİMİZDEKİ IŞIĞI YAKMAK:
RUHUN UYANIŞI
İnsan, kendi içindeki karanlığı aydınlatmadan dış dünyayı aydınlatamaz.
Farkındalık, bir lütuf değil; sürekli bir çabadır.
İçimizdeki yabancı, ancak o ışığı aramakla tanınır ve terbiye edilir.
"Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi, yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun." (Tahrim, 6)
Kendimizi korumak, önce içimizdeki yangınları söndürmekle başlar; ihmalkârlık, en büyük tehlike.
Neden kendimizi eleştirel bir gözle incelemeyi ihmal ediyoruz?
Başkalarının kusurlarını büyüteçle ararken, kendi kusurlarımızı göz ardı ediyoruz?
TEVBE'NİN GÜCÜ:
DÖNÜŞÜN KAPISI HER ZAMAN AÇIK
Her hata, bir fırsattır; yeter ki tevbe ile dönelim.
Tevbe, sadece pişmanlık değil; değişim iradesidir.
İçimizdeki yabancı, tevbe ile zayıflar ve kalp temizlenir.
"Kim tevbe eder ve salih amel işlerse, işte o, Allah'a gereği gibi dönmüş olur." (Furkan, 71)
Tevbe, geçmişin zincirlerini kırar ve geleceğe kapı açar; ertelemek, en büyük kayıptır.
Neden hatalarımızı fırsat olarak görmüyoruz?
Her düşüş, kalkış için bir basamaktır.
SABRIN SIRRI:
İMTİHANIN ANAHTARI
Hayatın zorlukları, içimizdeki potansiyeli ortaya çıkarır.
Sabır, sadece beklemek değil; aktif bir direniştir.
Kalp, sabırla cilalanır ve yabancı sesler susar.
"Ey iman edenler! Sabır ve namazla yardım dileyin. Şüphesiz Allah sabredenlerle beraberdir." (Bakara, 153)
Sabır, iç huzuru korur; acele, nefsin tuzağıdır.
Neden zorluklarda isyan yerine şükür aramıyoruz?
Sabır, en güçlü silahtır.
ŞÜKRÜN BEREKETİ:
NİMETLERİN ANAHTARI
Şükür, sahip olduklarımızı çoğaltır.
İçimizdeki yabancı, nankörlükle beslenir; şükürle ise aç kalır. Her nefes, bir şükür vesilesidir.
"Eğer şükrederseniz andolsun ki nimetimi artırırım. Eğer nankörlük ederseniz, azabım pek şiddetlidir." (İbrahim, 7)
Şükür, kalbi zenginleştirir; şikâyet, fakirleştirir.
Şükür, mutluluğun kapısını aralar.
Neden küçük nimetleri görmezden geliyoruz?
MERHAMETİN IŞIĞI:
KALBİN ANAHTARI
Merhamet, içimizdeki yabancıyı yumuşatır.
Başkalarına merhamet etmek, kendimize de şifa olur.
Dünya, merhametle güzelleşir.
"Biz seni âlemlere rahmet olarak gönderdik." (Enbiya, 107)
Peygamber'in (sav.) merhameti örnek alınmalı.
Merhamet, kalbi açar; sertlik, kapatır.
Neden başkalarının acılarını hissetmiyoruz?
Empati, merhametin temelidir.
ADALETİN TERAZİSİ:
KENDİMİZLE YÜZLEŞME
Adalet, önce kendimize karşı olmalıdır. İçimizdeki yabancı, adaletsizlikle güçlenir. Hakikati aramak, adaletle başlar.
"Ey iman edenler! Adaleti ayakta tutan şahitler olun, velev ki aleyhinize veya ana-babanızın ve yakınlarınızın aleyhine olsun." (Nisa, 135)
Adalet, tarafsızlıktır; zanla bozulur.
Adalet, özgürlüğün yoludur.
Neden kendi hatalarımıza karşı kör kalıyoruz?
TEFEKKÜRÜN DERİNLİĞİ:
EVRENİN SIRLARI
Tefekkür, iç dünyamızı genişletir. Yaratılışı düşünmek, kalbi Allah'a yaklaştırır ve yabancı sesleri susturur.
"Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün ardarda gelişinde akıl sahipleri için ayetler vardır." (Âl-i İmrân, 190)
Tefekkür, farkındalığı artırır; gaflet, azaltır.
Tefekkür, ruhun gıdasıdır.
Neden evrenin işaretlerini okumuyoruz?
SEÇİCİ HASSASİYET:
KENDİMİZE KARŞI GEVŞEK, BAŞKASINA KARŞI SERT
İnsanın en büyük adaletsizliği, teraziyi kendine göre ayarlamasıdır.
Kendine gelince mazeret, başkasına gelince hüküm üretir. Oysa ahlak, başkalarına uyguladığımız ölçüyü önce kendimize uygulayabildiğimiz yerdir.
“İnsan, kendisi hakkında delil sunabilecek durumdadır.” (Kıyâme, 14)
İnsan kendini savunmayı çok iyi bilir; mesele kendini sorgulayabilmektir.
KENDİMİZE KARŞI UYANIK OLMAYI NASİP EYLE!
Rabbimiz!
Bize kendimizi olduğumuz gibi görmeyi,
Kusurlarımızla yüzleşme cesaretini,
Dinlemeyi bilen bir kulak,
Anlamak için çabalayan bir kalp nasip eyle.
"Ben" dediğimiz o dar kafesten çıkıp,
"Biz" diyebilmenin,
"Sen"i görebilmenin,
Ve hep "O"nun rızasını arayabilmenin şuuruyla
Donat bizi.
Bizi, görünmeyen yerde de doğru olanla imtihan edip,
Küçük büyük demeden her işimizi,
Sadece senin için ve en güzel şekilde yapabilen
Şuurlu kullarından eyle.
Âmin.
SESSİZ İMTİHANLAR
Hayatın büyük kısmı, kimsenin görmediği anlarda geçer.
Ne paylaşılan ne alkışlanan… Asıl imtihan da oradadır. Kimliğimiz, kalabalıkta değil; yalnızken ortaya çıkar.
“Allah, kalplerinizde olanı bilir.” (Âl-i İmrân, 154)
Kalp, saklanabilen ama gizlenemeyen tek yerdir.
Unutma ki;
Furkan ile hakkı bâtıldan ayıramayanın
basireti zamanla körelir.
Ferasetten mahrum kalan,
gördüğünü sanır ama hakikati ıskalar.
Olayların arkasındaki hakikati göremez;
Hikmetle yoğrulmayan bilgi,
insanı yükseltmez; yalnızca yük olur.
İzan ise;
aklı kibirden, kalbi savrulmaktan koruyan, dengeleyen
son ölçü, son denge, son terazidir.
Ve bil ki;
Önyargısız, samimi ve cesurca sorgularsan,
hakikat sana bilgi olarak değil,
hikmet olarak sunulur.
Bu yolculukta seni ileri taşıyacak olan;
ne kalbin tek başına sesi
ne de aklın kuru hesaplarıdır.
Seni hakikate ulaştıracak olan,
kalbin sesiyle aydınlanan bir akıl,
aklın ışığıyla derinleşen bir kalptir.
—
erolyazıcı /abbeyt♥️
hakikat yolunda bir yolcu
02.02.2026, pazartesi
—
Siz ne düşünüyorsunuz?
Paylaşın…
belki bir cümleniz, başka bir gönülde
bir kapıyı aralar.
Yorumlarınızı aşağıya bekliyoruz.
Teşekkürler, sevgiler, saygılar…
