Köşe Yazısı

… Bir insanı, gerçek anlamda nasıl tanırsın?

İnsan, anların toplamıdır.
Erol Yazıcı
Erol Yazıcı
275 4 dk 13

… Bir insanı, gerçek anlamda nasıl tanırsın?

 

Bir insanın özünü, karakterini, ruh inceliğini, gündelik hayatın içinde saklı, sıradan görünen ama aslında çok şey ele veren davranış ve tavırlardan tanıyabiliriz.

Bu kadim ve çok boyutlu insan okuma sanatını bilmek çok önemli.

Sizinle, adeta bir hayat tecrübesinin ve bilgece bir gözlemin damıtılmış halini paylaşacağım.

Bir insanı tanımanın, onun en mahrem ve en sıradan anlarındaki davranışlarında gizli olduğunu bilmek önemli.

Bir insanı tanımak, onu bir kalıba sığdırmak değil, farklı durumlarda sergilediği davranışların ardındaki karakteri, ruhu ve değerler dünyasını anlamaktır.

 

İnsan en çok kimsenin kendisini izlemediğini sandığı anlarda, baskı altındayken veya küçük, önemsiz görünen detaylarda kendini ele verir.

İnsan, anların toplamıdır.

İnsan okuma rehberi

1. GÜNDELİK HAYATIN AYNASINDAKİ YANSIMALAR

 

Bu başlık, bir insanın en filtresiz, en doğal halini yansıtan günlük rutinleri ve küçük anları kapsar. Mesela "tuvaletten çıkış" gibi harika gözlemler bu kategoriye girer.

Kişiyi;

·     Toplum ve hayat tavrında tanırsın

·     Hayata bakış açısından, beklentilerinden, hayallerinden tanırsın

·     Ülkesine, toplumuna, doğaya karşı sorumluluk hissinden tanırsın.

·     Gülüşündeki samimiyetinden, içtenliğinden, volümünden tanırsın

·     Hesap ödeme söz konusu olduğunda, tavrından tanırsın

·     Bir kavga söz konusu olduğunda, tepkisinden tanırsın

·     Rahatlığındaki ölçüden tanırsın

·     Giydiğinden tanırsın

·     Dinlemesinden tanırsın

·     Tenkitinden tanırsın

·     Kendini anlatmasından tanırsın

·     Seyahatte tanırsın

·     Ticarette tanırsın

·     Yediklerinden, içtiklerinden tanırsın

·     Aldıklarından, verdiklerinden tanırsın

·     Dinlediği şarkılardan, okuduğu kitaplardan, seyrettiklerinden tanırsın

·     Ümit tüccarlığı yapıp yapmadığından tanırsın

·     Katıldığı topluluklardan, yaptığı faaliyetlerden tanırsın

·     Verdiği veya vermediği hizmetlerinden tanırsın

·     Meylettiği, sevdiği, ilgi duyduğu şeylerden tanırsın

·     Kuyrukta beklerken gösterdiği halden tanırsın.

·     Başkalarının emeğine saygısından tanırsın.

·     Zamanını nasıl harcadığından tanırsın.

·     Trafikteki halinden tanırsın: sadece sıkıştırıldığında değil, aynı zamanda bir yayaya yol verdiğindeki içtenliğinden, acelesi varken bile korna yerine sabrı seçmesinden tanırsın.

·     Ortak kullanım alanlarındaki özeninden tanırsın: apartmanın asansörünü temiz bırakmasından, piknik yaptığı yeri çöplerden arındırmasından, toplu taşımada başkalarını rahatsız etmemesinden tanırsın.

·     Mutfak, banyo, ofis gibi ortak alanları kullandıktan sonra nasıl bıraktığından tanırsın. Tuvaletten çıkışından tanırsın

 

 

2. KENDİNE KARŞI TUTUMUNDAN TANIRSIN

·     Kendi hatasını fark edebilme cesaretinden tanırsın.

·     Yalnızken neyle meşgul olduğundan tanırsın.

·     Kendisini geliştirme gayretinden tanırsın.

·     Ruhunu ve bedenini nasıl beslediğinden tanırsın.

·     Kendisini ne kadar tanıdığından tanırsın.

 

3. ZOR ZAMANLARDAKİ TAVRINDAN TANIRSIN

·     Baskı altındayken: stres, öfke veya hayal kırıklığı anlarında kontrolünü kaybedip kaybetmediğinden, ne tür bir dil kullandığından tanırsın.Konuşmalarından, kurduğu cümlelerden tanırsın

·     Başarı ve mağlubiyet karşısındaki duruşundan tanırsın: kazandığında kibrinden, kaybettiğinde bahanelerinden tanırsın. Gerçek karakter, zaferde ne kadar mütevazı, yenilgide ne kadar onurlu olduğunda ortaya çıkar.

·     Kaybettiğinde: bir oyunda, bir işte, bir yarışta yenilgiyi nasıl kabullendiğinden; kazanana tebrik etmeyi bilip bilmediğinden tanırsın.

·     Hasta veya yorgunken: gücü tükendiğinde etrafına karşı ne kadar tahammüllü ne kadar şefkatli veya ne kadar bencil olduğundan tanırsın.

 

4. DÜŞÜNCE VE FİKİR DÜNYASINDA TANIRSIN

·     Sorgulama biçiminden tanırsın.

·     Fikir ayrılığına tahammülünden tanırsın.

·     İnandığı şeyi savunurken kullandığı üsluptan tanırsın.

·     Yanıldığında geri adım atışından, hakikati arayışından tanırsın.

·     Yeni bir bilgiyle karşılaştığında verdiği tepkiden tanırsın.

·     Kimin fikirlerine değer verdiğinden, kimleri küçümsediğinden tanırsın.

5. PARA VE MENFAAT KARŞISINDAKİ DURUŞUNDAN TANIRSIN

Parayla, güçle ve stresle imtihanı

İnsanın karakteri en çok zorlandığı veya rahatladığı anlarda ortaya çıkar. Para, güç ve zorluklar, karakter için en net turnusol kağıtlarıdır.

·     Paraya olan bağlılığından tanırsın. Paraya efendi mi, köle mi? Para gönlünde mi, cebinde mi?

·     Borç aldıktan sonraki halinden tanırsın: sadece borç isterken değil, asıl o borcu geri ödeme vaktindeki hassasiyetinden veya unutkanlığından tanırsın.

·     Borç aldığında / borç verdiğinde: borcunu zamanında ödeme titizliğinden; borç verdiğinde bunu karşı tarafın yüzüne vurup vurmadığından tanırsın.

·     Borç ver dediğinde, yüzünden tanırsın

·     İstemesinden tanırsın

·     Beklenmedik bir kazançta: aniden, ummadığı bir para veya fırsat çıktığında ilk aklına gelenin (kendisi mi, yoksa başkaları mı) olduğundan tanırsın.

·     Hak etmediği bir şeyi alma fırsatı olduğunda: "kimse görmez" dediği an, vicdanıyla baş başa kaldığındaki tercihinden tanırsın.

·     Kazancını nasıl elde ettiğinden tanırsın.

·     Az kazandığında sabrından, çok kazandığında paylaşımından tanırsın.

6. DÜNYALIK İŞLERDE, İLİŞKİLER Kİ VE SAMİMİYET ÖLÇÜLERİNDEN TANIRSIN

  • Emanete yaklaşımından tanırsın.
  • Güce, makama, paraya sahip olduğunda değişip değişmediğinden tanırsın.
  • Kelimelerin ve sessizliklerin ardındaki anlam: Bir insanın kullandığı dil, sadece düşüncelerini değil, kalbinin ve ruhunun derinliklerini de yansıtır.
  • Şikâyet ve hamd dengesinden tanırsın: dilinin sürekli şikâyete mi yoksa şükretmeye mi daha yatkın olduğundan tanırsın. Hayatın boş tarafına mı yoksa dolu tarafına mı odaklandığını anlarsın.

·       Neye susup susmadığından tanırsın

·       Ukalalığından tanırsın

  • Sır saklama kapasitesinden tanırsın: sadece kendi sırlarını değil, ona emanet edilen başkalarının sırlarını tutabilme sadakatinden veya o sırları bir dedikodu malzemesi yapmasından tanırsın.

·     Telefonuna yazılanlara ve arayanlara verdiği tepkiden: sevgilisi, annesi, bir arkadaşı veya bir iş arkadaşı yazdığında/aradığında yüzündeki ifadenin değişiminden tanırsın.

·     Kutlamalardan ve taziyelerden: doğum günü, bayram, terfi gibi mutlu anlarda ne kadar içten kutladığından; hasta, kayıp, üzüntü anlarında yanında olup olmadığından ve nasıl teselli ettiğinden tanırsın.

7. KİBİR VE TEVAZU TERAZİSİNDEN TANIRSIN

Duygularında ve ilişkilerinde tanırsın

·     Sevilmeye değil, sevmeye bakışından tanırsın.

·     Zayıf anında yanında olup olmamasından tanırsın.

·     Kırıldığında susuşundan, bağırışından tanırsın.

·     Affedişinden ya da kininden tanırsın.

·     Dostuna nasıl davrandığından, düşmanına nasıl davrandığından tanırsın.

·     "teşekkür etme" ve "özür dileme" biçiminden tanırsın: bu iki kelimeyi kullanma sıklığından, içtenliğinden veya bu kelimeleri gururuna yedirememesinden tanırsın.

·     Özür dileme biçiminden: özür dileyişinden tanırsın. Haksız olduğunu anladığında özür dilemeyi bir zayıflık mı yoksa bir erdem mi saydığından; özürünün samimiyetinden tanırsın.

·     Takdir ve eleştiri karşısındaki dengesinden: övgü aldığında gösterişli bir mütevazılık mı yoksa gerçek bir alçakgönüllülük mü sergilediğinden; eleştirildiğinde savunmaya geçip geçmediğinden tanırsın.

·     Bilmediği konulardaki tavrından tanırsın: bir şeyi bilmediğinde "bilmiyorum" deme erdeminden veya her şeyi biliyormuş gibi yapma cehaletinden tanırsın.

·     Bilgiçlik taslama halinden: her konuda bir fikri olup olmadığından, bilmediği bir şeyi "bilmiyorum" diyebilme cesaretinden tanırsın.

 

8. İNANÇ, AHLAK VE VİCDANINDA TANIRSIN

·     Görülmediğinde yaptıklarından tanırsın.

·     Karanlıkta kim olduğundan tanırsın.

·     Haramla arasındaki çizgiden tanırsın.

·     Adalet anlayışından tanırsın — kendi aleyhine olsa bile.

·     Nimet geldiğinde şükründen, bela geldiğinde sabrından tanırsın.

9. SORUMLULUK VE SÖZ BİLİNCİNDEN TANIRSIN

Değerler dünyasının derinlikleri

Bu, bir insanın hayat pusulasını oluşturan, en temel ve değişmez özellikleridir.

·     Zamana bakışından ve sabrından tanırsın: seni beklettiğindeki rahatlığından, beklediğindeki sabırsızlığından tanırsın. Geçmişe takılıp kalmasından, geleceğe dair kurduğu hayallerin gerçekçiliğinden ya da "anı yaşama" becerisinden tanırsın.

·     Adalete olan inancından tanırsın: haksızlığa uğrayan kendisi değil de bir başkası olduğunda gösterdiği tepkiden veya sessizliğinden tanırsın. Güçlünün yanında mı yoksa haklının yanında mı durduğunu anlarsın.

·     Mahremiyete olan saygısından tanırsın: insanların özel hayatlarını merak etme ve deşme arzusundan veya başkalarının sınırlarına gösterdiği saygıdan tanırsın.

·     Arkadaşının arkasından konuşmasından: birinin yokluğunda onun hakkında söylediklerinden, sır saklama becerisinden tanırsın.

·     Başkalarından bahsetmelerinden tanırsın

·     Verdiği öğütten tanırsın: sana verdiği aklın, önce kendi hayatında bir karşılığı olup olmamasından tanırsın. Yaşamadığı bir şeyi vaaz edip etmediğinden anlarsın.

·     Yapacağım dediği ufak şeylerden: "seni ararım", "şunu hallederim", "geleceğim" gibi küçük sözleri tutma titizliğinden tanırsın.

·     Verdiği sözden tanırsın

·     Yemininden tanırsın

 

10. SÖZÜNDE VE SESSİZLİĞİNDE TANIRSIN

·     Az konuşup çok şey anlatmasından tanırsın.

·     Boş konuşup hiç anlam taşımamasından tanırsın.

·     Sözüyle eylemi arasındaki mesafeden tanırsın.

·     Sessizliğinin ardındaki niyetten tanırsın — kibir mi, vakar mı, korku mu?

·     Mizah yapışından tanırsın: kırmadan mı güldürür, aşağılayarak mı?

11. EVCİL HAYVANINA / BİTKİSİNE BAKIŞINDAN

·     Sorumluluğunu aldığı bir canlıya (bir köpek, bir kedi, bir saksı çiçeği) nasıl baktığından, onun ihtiyaçlarını ne ölçüde önemsediğinden tanırsın.

·     Hayvanlara, bitkilere, çevreye karşı tavrından yaklaşımından tanırsın

12. ESTETİK VE DÜZEN ANLAYIŞINDAN TANIRSIN

·     Evindeki / masasındaki / çantasındaki düzeninden: kişisel alanının dağınıklığından veya düzeninden, bu düzenin sadece görüntü için mi yoksa içsel bir tercih mi olduğundan tanırsın.

·     Bir sanat eseri veya manzara karşısındaki tepkisinden: güzellik karşısında duygulanıp duygulanmadığından, hissettiklerini ifade edip edemediğinden tanırsın.

·     Yazı yazma ve konuşma üslubundan: kullandığı noktalama işaretlerinin titizliğinden, kelime seçimlerinin zenginliğinden, cümlelerinin akıcılığından tanırsın.

 

13. GÜÇ VE İKTİDAR KARŞISINDAKİ DURUŞUNDAN TANIRSIN

·     Bir otoriteyle ilişkisinden: patron, müdür, amir gibi güç sahibi biriyle konuşurken dilinin, beden dilinin değişip değişmediğinden tanırsın. Kendinden üst durumda olana karşı tutumundan tanırsın

·     Eleştirel otoriteyi kabul etmesinden: kendisinden daha bilgili, daha deneyimli veya daha yetenekli birini görüp takdir edebilmesinden ve ondan bir şeyler öğrenmeye açık olup olmadığından tanırsın.

·     İnanmadığı bir fikre karşı tepkisinden tanırsın

·     Sahip olduğu küçük bir gücü kullanma biçiminden: ufacık bir yetkiyi (kapıyı açıp kapamak, sıraya geçirmek, bilgiyi paylaşmak) insanlara hizmet etmek için mi yoksa onları ezip kendini yüceltmek için mi kullandığından tanırsın.

·     Yetki sahibi olduğundaki değişiminden tanırsın: küçük bir yetki veya makam elde ettiğinde, o gücü adaletten mi yoksa zulümden yana mı kullandığından tanırsın.

·     Kendinden altta gördüğü mesela bir garsona, çöpçüye, ya da hizmetliye bakışından takındığı tavırdan tanırsın

·     Hizmet alırken takındığı tavırdan tanırsın: sadece garsona değil; telefonda konuştuğu çağrı merkezi çalışanına, kargo getiren kuryeye veya kasadaki görevliye karşı sabrından, nezaketinden veya kabalığından tanırsın.

Bu liste, sonsuz bir deniz gibi genişletilebilir.

Aslında her bir başlık, bir insan portresinin farklı bir fırça darbesidir.

Ve bu portrenin tamamına bakarak, kişinin "ruh iklimi"ni anlayabiliriz.

TANIMA SANATI VE KENDİNİ TANIMA

Bir insanı tanımak, bir ömür süren bir keşiftir.

Bu gözlemler, bize sadece başkalarını değil, aynı zamanda kendimizi de tanımak için bir ayna tutar. Başkalarını bu kadar derinlemesine süzerken, aynı süzgeçten kendimizi de geçirebilmek, bilgeliğe atılan en büyük adımdır.

Bir insanı tanımak için, uzun cümlelere değil, küçük anlara bak yeter.

Çünkü insan, en çok kendini unuttuğu anlarda kendini belli eder.

Unutmayın ki,

Önyargısız, samimi bir yürekle sorgularsanız…

Gerçek size hikmet olarak sunulur. 

erolyazıcı / ABBEYT ♥️Hakikat Yolunda Bir Yolcu

09.10.2025, perşembe

Siz ne düşünüyorsunuz?

Fikrinizi bizimle paylaşın,

Yorumlarınız başka gönüllere ışık olsun.

Bu yolculukta sizlere rehberlik edecek olan,

Kalbinizin sesi ve aklınızın ışığıdır.

Teşekkürler, sevgiler, saygılar…

 

Yorumlarınızı aşağıya bekliyoruz.

Erol Yazıcı
Erol Yazıcı

[email protected] · Makale sayısı: 517

Yazarın Diğer Yazıları

Yorumlar

UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik yorumları onaylanmamaktadır.

  • EROL YAZICI

    TEŞEKKÜRLER KENAN ŞAHİN - SEVGİLER [23:26, 17.10.2025] E Kenan Şahin 2 Bursa: İnsan okuma rehberi deyince benim aklıma ilk önce Erzurumlu İbrahim Hakkı hazretlerinin yazmış olduğu marifetname isimli kitap geliyor O kitaptan mutlaka yararlanılmalı.

  • Bilal Esen

    Bir insan ben Tanrının kulu bir insanım diyorsa, tanrının emrettiği yoldan şaşmaz ise o kişiye insan derim. Bu yobazlık olarak değil sadece Allah'ın emrettiği gibi dürüst adil olması gerekir. Yazılarınızı severek okuyor ve aydınlanıyoruz. teşekkürler kardeşim.

  • Ali Ataş

    Güzel bir tespit istifade ettim Allah daim etsin

  • Ali ATAŞ

    Güzel bir tespit istifade ettim üstad

  • Ali Ataş

    Güzel bir tespit istifade ettim Allah daim etsin Ali

Bu Yazıyı Paylaş