Köşe Yazısı

HER GÜNE BİR HİKAYE

HZ MUSA İLE ÇOBAN
Adnan Kesik
Adnan Kesik
20 4 dk

Bir gün Hz.Musa, Allah ile konuşmak üzere Tur Dağı'na çıkmak için yoldayken, uzaktan içli bir dua sesi duyar. Yaklaşıp baktığında, koyunlarını otlatan saf yürekli bir çobanın, kendi halinde, gözyaşları içinde dua ettiğini görür.

Çoban, samimi ve içinden geldiği gibi, adeta bir dostla konuşur gibi şöyle yakarmaktadır:
"Ey Allah'ım! Ey Yüce Rabbim! Seni nerede bulsam, önünde secde etmek, ayağının tozunu yüzüme sürmek isterim. Saçlarını tarar, ayakkabılarını getirir, hizmetini görürdüm. Sana yemek getirir, sofranı kurar, seni beslerdim. Aç mısın, susuz musun diye sorar, gönlünü hoş etmek isterdim..."

Çoban, sevgi ve özlem dolu, çocuksu bir samimiyetle, en yakından bildiği şeylerle (hizmet etmek, yemek getirmek, saç taramak) Allah'a olan sevgisini ifade etmektedir.

Hz. Musa'nın Tepkisi ve Sert Uyarısı:
Hz.Musa, bu sözleri duyunca öfkeyle çobanın yanına varır. Bu tür ifadeleri, Allah'ı bir insan gibi tasavvur etmek, O'nu yaratılmışlara benzetmek (teşbih) olarak görür ve büyük bir edepsizlik sayar.

Çobana çıkışır:
"Ne saçmalıyorsun sen? Kime böyle şeyler söylüyorsun? Allah, yemek yiyen, ayakkabı giyen, hizmete ihtiyacı olan biri midir? O, her şeyden münezzehtir! Sen büyük bir küfür ve cehalet içindesin! Sus ve bir daha böyle şeyler söyleme! Bu söylediklerin seni dinden çıkarır!"

Çoban, Hz. Musa'nın bu azarlayıcı ve korkutucu sözleri karşısında yıkılır. Kalbi paramparça olur, yüzü sararır. Büyük bir korku ve pişmanlıkla, titreyerek oradan uzaklaşır. Artık bildiği o samimi dil ile dua edemez olmuş, içi korkuyla dolmuştur.

İlahi İkaz: Musa'ya Gelen Vahiy
Hz.Musa, çobanı doğru yola getirdiğini düşünerek yoluna devam eder ve Allah ile konuşmak üzere münacata durur. Tam o sırada Allah'ın hitabı gelir:

"Ey Musa! Benim kulumla seni niye gönderdim? Sana elçilik verdim ki, kullarımı bana bağlayasın, ayırmak için değil! O çoban, bana senin bildiğin kelimelerle değil, kendi bildiği dille, kendi halince yaklaşıyordu. Onun o içli niyazı, senin resmi dualarından daha makbuldü.

Onun sözlerindeki maksat ve mana önemliydi, kelimeler değil. O, beni övmek, bana yakın olmak istiyordu. Sen ise onu korkutup, benden uzaklaştırdın. Herkesin kendi kabı, kendi payı, kendi anlayışı kadar bana yaklaşır. O, kendi kabınca bana koşuyordu. Git, onu bul, gönlünü al ve bana yine eskisi gibi, içinden geldiği şekilde dua etmesini söyle. Onun o samimi hali benim katımda çok değerlidir."

Musa'nın Pişmanlığı ve Çobanı Arayışı:
Hz.Musa, bu ilahi ikaz karşısında büyük bir pişmanlık ve mahcubiyet duyar. Hemen dağlara, ovalara koşar, çobanı aramaya başlar. Nihayet onu, koyunlarının arasında, hâlâ korku içinde, üzgün bir halde bulur.

Çoban, Hz. Musa'yı görünce daha da korkar, kaçmak ister. Ancak Hz. Musa, onu şefkatle durdurur ve yumuşak bir sesle:
"Ey dost, korkma! Ben sana bir hata yaptım. O sözlerimi geri alıyorum. Allah bana haber gönderdi. Senin o içten dualarını, samimi niyetini kabul buyurdu. Benim sözlerimi unut. Sen yine eskisi gibi, içinden nasıl geliyorsa, nasıl seviyorsan, öyle dua et. O senin halini biliyor ve seviyor"der.

Çoban bu sözleri duyunca rahatlar, ama içindeki o saf, sorgusuz sualsiz bağlılık biraz sarsılmıştır. Artık biraz daha tedirgindir. Şöyle cevap verir:
"Ey Allah'ın elçisi! O eski halimden geçti artık. Sen bana o kapıyı kapattın. Ben o çocukça, içimden geldiği gibi konuşma halini yitirdim. Şimdi bana, senin gibi dua etmeyi öğret. Sen ne diyorsan ben de onu diyeyim."

Hikayenin Sonu ve Derin Mesajı:
Mevlânâ,hikayeyi burada bitirmez. Asıl nükteyi şöyle açıklar:
Çoban,artık "Lâ ilâhe illallah" diyecek kadar bir bilinç seviyesine yükselmiştir. Hz. Musa'nın müdahalesi, onu ilkel bir benzetmeci anlayıştan (teşbih), daha saf bir birleyici anlayışa (tevhid) doğru bir mertebe yükseltmiştir. Ancak bu yükseliş, o ilk saf samimiyetin kaybı pahasına olmuştur.

Ana Fikir:
Bu hikaye,niyet, samimiyet ve edep arasındaki ince çizgiyi anlatır.

1. Samimiyetin Değeri: Allah katında, kuru bir ezber ve şekilden ziyade, gönülden gelen saf bir niyet ve aşk daha değerlidir.
2. Bilginin Sorumluluğı: İlim sahipleri (Hz. Musa temsilidir), cahil ama samimi kişileri kırmadan, incitmeden, onların halini anlayarak eğitmelidir. Yoksa maksat, insanı Allah'a yaklaştırmakken, ondan uzaklaştırabilir.
3. Mertebeler: Herkesin anlayışı, idraki farklıdır. Her kul, kendi kapasitesi (kabı) kadar Allah'ı tanır ve O'na o kadar yaklaşır. Buna saygı duymak gerekir.
4. Tevhid Edebi: Sonuçta, en yüksek edep, Allah'ı her türlü yaratılmışlık sıfatından tenzih etmektir (tevhîd). Çoban, bu edebi öğrenmiştir ama bedeli, o ilk saf aşk halini kaybetmek olmuştur. Mevlânâ, ideal olanın, hem saf aşkı hem de gerçek tevhid edebini bir arada bulundurmak olduğunu ima eder.

KISSADAN HİSSE:

Bu hikaye, Mevlânâ'nın öğretisinin özünü yansıtır: "Aşk ve akıl (veya şeriat) dengesi." Şeriatın kuralları (edep) önemlidir, ama asıl amaç, o kuralların kalpte tutuşturduğu ilahi aşka ulaşmaktır.

VESSELAM 

ADNAN KESİK 
Adnan Kesik
Adnan Kesik

[email protected] · Makale sayısı: 274

Bu Yazıyı Paylaş