“Fatih’in Ebedî Sakinleri - 16” başlığıyla gerçekleştirilecek anma toplantısında Köprülü’nün bilim ve kültür dünyasına bıraktığı miras ele alınacak.
Bilim ve İnsan Vakfı tarafından düzenlenen program, 28 Ağustos 2026 Cuma günü saat 18.00’de, Dervişali Mahallesi Fevzipaşa Caddesi No: 146 adresindeki Semiz Ali Paşa Medresesi, Bilim ve İnsan Vakfı Genel Merkezi’nde gerçekleştirilecek.
Köprülü’nün tarihçiliği ve edebiyat araştırmaları anlatılacak
Anma programında tarihçi-yazar Abdurrahman Türkmen, Mehmet Fuad Köprülü’nün tarihçiliği ve edebiyat tarihçiliği üzerine bir konuşma yapacak. Türkmen, Köprülü’nün hayatını, ilmî ve kültürel hizmetlerini, eserlerini ve Türk tarihinin ve edebiyatının araştırılmasına yaptığı katkıları değerlendirecek.
Programın koordinasyonunu Mehmet Nuri Yardım üstleniyor. Toplantının ardından programa katılan dinleyicilere Bilim ve İnsan Vakfı tarafından kitap hediye edilecek.
Anma toplantısından önce ise Mehmet Fuad Köprülü’nün Çemberlitaş’taki Köprülü Medresesi Haziresi’nde bulunan kabri ziyaret edilecek. Programa katılım serbest olacak.
Edebiyat tarihçiliğinde bir dönüm noktası
4 Aralık 1890’da İstanbul’da doğan Mehmet Fuad Köprülü, Osmanlı Devleti’nin önemli devlet adamlarından Sadrazam Köprülü Mehmed Paşa’nın soyundan geliyordu. Hukuk öğrenimini yarıda bırakarak edebiyat ve tarih alanına yönelen Köprülü, 1909’da Fecr-i Âtî Topluluğu’na katıldı; şiirlerini bir süre Mehâsin ve Servet-i Fünûn dergilerinde yayımladı.
Ziya Gökalp çevresine girdikten sonra Millî Edebiyat anlayışını benimseyen Köprülü, çalışmalarını Türk tarihinin ve edebiyatının ilk dönemlerine kadar genişletti. 1913’te İstanbul Dârülfünûnu Türk Edebiyatı tarihi müderrisliğine getirilen Köprülü, aynı yıl yayımladığı “Türk Edebiyatı Tarihinde Usul” adlı makalesiyle edebiyat tarihinin bilimsel yöntemlerle ele alınması konusunda önemli bir tartışma başlattı.
Aynı dönemde kaleme aldığı Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar adlı eseri, onun akademik hayatındaki en önemli çalışmalardan biri oldu. Köprülü, sonraki yıllarda Türk edebiyatı, halk edebiyatı ve tarih alanlarında çok sayıda araştırmaya imza attı.
Bin beş yüzü aşkın eser bıraktı
1933’te ordinaryüs profesörlüğe yükselen Köprülü, İstanbul Üniversitesi’nde dekanlık görevinde de bulundu. Türkiye’yi çeşitli uluslararası kongrelerde temsil eden bilim insanı, özellikle Türk tarihi ve Osmanlı tarihinin oluşum süreçlerine ilişkin araştırmalarıyla uluslararası akademik çevrelerde de tanındı.
Paris’te Türk Tetkikleri Merkezi’nde verdiği konferansların bir araya getirilmesiyle yayımlanan Les Origines de L’Empire Otoman (Osmanlı İmparatorluğu’nun Kuruluşu) adlı çalışması, Osmanlı tarihinin kuruluş dönemine ilişkin tartışmalarda önemli yankı uyandırdı. Heidelberg ve Atina üniversiteleri ile Sorbonne Koleji tarafından kendisine fahri doktora unvanları verildi; çeşitli bilim kuruluşlarının da onur üyeliğine seçildi.
Köprülü, 1941’den itibaren İslâm Ansiklopedisi çalışmalarına katkıda bulundu. Türk edebiyatı ve Türk halk edebiyatı başta olmak üzere tarih, kültür ve medeniyet alanlarında çok sayıda araştırma kaleme alan bilim insanının geride bin beş yüzden fazla kitap ve makale bıraktığı belirtiliyor.
Siyasette de görev aldı
Bilim ve edebiyat alanındaki çalışmalarının yanı sıra siyasette de aktif rol alan Köprülü, Demokrat Parti’nin kuruluşunda görev aldı ve bir dönem Dışişleri Bakanlığı yaptı.
Mehmet Fuad Köprülü, 28 Haziran 1966’da hayatını kaybetti ve vasiyeti doğrultusunda Çemberlitaş’taki Köprülü Medresesi Haziresi’ne defnedildi.
Aradan geçen 60 yılın ardından Fatih’te düzenlenecek anma programı, Köprülü’nün yalnızca bir edebiyat tarihçisi ve tarihçi olarak değil, Türk kültür ve düşünce hayatına yön veren öncü bir bilim insanı olarak yeniden hatırlanmasına vesile olacak.