Bugünlere gelene kadar Pendik’te neler yaşandı?
1889’da Pendik’te 1.200 yapı yandı. Ama bu bir sonun değil, başlangıcın hikâyesi: Paris’ten getirilen mimarlarla yeniden kuruldu ve Türkiye’nin ilk planlı kasabası oldu.
Pendik’in Bugüne Nasıl Geldiğini Biliyor Musunuz?
Bugün İstanbul’un en kalabalık ilçelerinden biri olan Pendik, bir zamanlar küçük bir sahil kasabasıydı. Sahilinde konakların ve yazlıkların bulunduğu, balıkçılıkla anılan bu yerleşim; binlerce yıl boyunca farklı medeniyetlere, göçlere ve büyük değişimlere tanıklık etti.
Peki, Pendik nasıl bugünkü hâline geldi?
Pendik’in tarihi, tarih öncesi dönemlere kadar uzanıyor. Bölgede yapılan arkeolojik araştırmalarda taş aletler, seramik kaplar, kemikten yapılmış eşyalar ve günlük yaşamda kullanılan pek çok nesne bulundu. Bu buluntular, Pendik’in çok eski dönemlerden itibaren insanların yaşadığı önemli yerleşim alanlarından biri olduğunu gösteriyor.
Zamanla avcılık ve toplayıcılığa dayalı yaşamın yerini tarım, hayvancılık ve balıkçılık aldı. İnsanlar yerleşik hayata geçti, köyler kuruldu ve Pendik’in yerleşim tarihi şekillenmeye başladı.
Yüzyıllar boyunca farklı toplulukların ve devletlerin hâkimiyetine giren Pendik, 14. yüzyılda Türklerin yönetimine geçti. İstanbul’un 1453’te fethedilmesiyle de Osmanlı hâkimiyeti altındaki yerleşimlerden biri oldu.
Ancak Pendik’in tarihindeki en önemli dönüm noktalarından biri, yaşadığı büyük yangınlardı.
1798’de başlayan yangınların ardından, özellikle 1889’daki büyük yangında yaklaşık 1.200 konut ve ticarethane yok oldu. Bu büyük yıkımın ardından Pendik’in yeniden imarı için çalışmalar başlatıldı.
Paris’ten getirilen mimar ve mühendislerin hazırladığı planlarla kasaba yeniden şekillendirildi. Bu nedenle Pendik, Türkiye’nin ilk planlı kasabası olarak anılmaya başladı.
Cumhuriyet döneminde ise Pendik’in nüfusu ve kültürel yapısı göçlerle değişti. 1924’te Türkiye ile Yunanistan arasındaki nüfus mübadelesi kapsamında Preveze, Drama ve Yanya gibi yerlerden yaklaşık 2.200 Türk Pendik’e yerleştirildi.
Sonraki yıllarda Anadolu’dan gelen göçler ve sanayileşme, ilçenin büyümesini hızlandırdı. Bir zamanların sakin sahil kasabası, özellikle 1970’lerden itibaren değişmeye başladı. Sahildeki konakların ve yazlıkların yerini çok katlı yapılar aldı.
1980’lerde hızlanan kentleşmeyle birlikte Pendik’in nüfusu da kısa sürede arttı. Ve 4 Temmuz 1987’de, Kartal’dan ayrılarak müstakil ilçe oldu.
Sizce Pendik’in geçmişinden günümüze kalan en önemli iz ne? Yorumlarda buluşalım.