Herkes Kendine Yakışanı Yapar: Kötülük Karşısında "Şakileni" Korumak

Hayatın koşuşturmacası içinde en çok yıprandığımız anlar, muhtemelen hiç hak etmediğimiz halde karşılaştığımız kötülükler, haksızlıklar ve vefasızlıklardır. Böyle zamanlarda içimizden yükselen ilk ses genelde bellidir: "Madem o bana bunu yaptı, ben de ona gününü göstereyim!" Oysa Kur'an-ı Kerim, insani ilişkilerdeki bu en zor eşikte önümüze muazzam bir ahlak aynası koyar. İsra Suresi 84. ayet-i kerimede şöyle buyrulur: "De ki: Herkes kendi şakilesine (karakterine, mizaç ve seviyesine) göre hareket eder. Rabbiniz ise kimin daha doğru bir yol üzerinde olduğunu en iyi bilendir." Eskilerin "Bir kaptan dışarıya ancak içinde ne varsa o sızar" sözü, bu ayetteki şakile kavramının tam karşılığıdır. Bir insanın size fırlattığı kötülük, hile veya çirkin kelimeler; aslında sizinle değil, tamamen onun iç dünyasının darlığı ve kirliliğiyle alakalıdır. Karşı taraf, kendi kalbinde ne taşıyorsa dışarıya onu taşır.

Peki, asıl sınav nerede başlar? Asıl sınav, size atılan o çamur karşısında sizin ne yapacağınızda başlar. Biri size çamur attığında siz de ona çamur fırlatırsanız, kaçınılmaz olarak ilk kirlenen yine sizin elleriniz olur. "O bana kötü davrandı, ben de ona aynısını yapacağım" demek; kendi ahlaki seviyenizi, karakterinizi ve direksiyonunuzu karşı tarafın kalitesizliğine teslim etmek demektir. Ayet bize örtülü olarak şu soruyu sorar: O kendi şakilesinin, yani kendi kötülüğünün gereğini yaptı. Peki senin şakilen, senin duruşun ve kaliten neyi gerektiriyor?

Elbette kötülüğe teslim olmak, ezilmek ya da pasif kalmak değildir mümin duruşu. Adaleti aramak, sınır çizmek ve kendini korumak hakkınızdır. Ancak buradaki ince çizgi, kötülükle mücadele ederken kötülüğün kendisine dönüşmemektir. Kötülüğe sınır çekerken nefretle zehirlenmemek, kendi ruhsal kalenizin duvarlarını korumaktır.

Bazen seviyenizi korumak, sustuğunuz ya da aynı çirkinlikle cevap vermediğiniz için dışarıdan zayıflık gibi görünebilir. İnsanlar sizi mağlup sanabilir. İşte tam bu anlarda ayetin son cümlesi bir ferahlık gibi yetişir: "Rabbiniz kimin daha doğru bir yolda olduğunu en iyi bilendir." Nihai hakem insanlar değil, Allah'tır. Uzun sözün kısası; size yapılan kötülük karşı tarafın kalbini gösterir, o kötülüğe verdiğiniz cevap ise sizin kim olduğunuzu tesciller. Başkalarının karanlığı, sizin içinizdeki kandili söndürmeye yetmesin. Herkes kendine yakışanı yapsın.,

Melike BOSTANCI QASSAB