Önyargı
Ön yargı; arı soktu diye bal yememektir.
Önyargı; bir insanı tanımadan, hakkında peşin karar vermektir.
“Bilmiyorum” demeden hüküm vermek, çoğu zaman haksızlığa yol açar.
Dış görünüşe bakıp karar verme.
Sessiz biri kötü olmayabilir, gülen biri de her zaman mutlu olmayabilir.
Önyargı gözleri kapatır, anlamayı engeller.
İnsanları gerçekten dinlersen, düşündüğünden çok daha farklı olduklarını görebilirsin.
Etiket yapıştırmak
Bir kişiyi hiç tanımadan, sadece dış görünüşüne veya bir özelliğine bakıp “O şöyledir, böyledir” diye düşünmek. Mesela: Sarı saçlı biri görünce “Bunlar çok çalışkan olmaz” demek önyargıdır.
Kapıyı kapatmak
Önyargı, bir şey hakkında bilgi sahibi olmadan “Bu benim için kötü/yanlış” diyerek ona şans vermemektir. Mesela: Hiç denemediği bir yemeğe “İğrençtir, yemem” demek.
Aynı hikâye, farklı kahraman
Aynı davranışı yapan iki çocuktan birini “Haylaz”, diğerini “Enerjik” diye ayırmak. Mesela: Ali oyuncak kırdığında “Yaramaz!” deriz, Ayşe kırdığında “Kaza oldu” deriz – çünkü önceden birine kızgınızdır.
Önyargı = Tanımadan yargılamak, bilmeden karar vermek, eşit davranmamak.
Kitap Kapağı Kuralı:
"Kitabın kapağına bakıp 'bu sıkıcıdır' deme; kapağı açıp okumadan içindeki muhteşem macerayı asla bilemezsin."
Hediye Paketi Sırrı:
"Dışı eski diye bir hediyeyi sakın kenara atma; bazen en sevdiğin oyuncak, en sade kutunun içinden çıkar."
Gözlük Meselesi:
"Önyargı, camı çamurlu bir gözlük gibidir; o gözlüğü çıkarmadan kimsenin gerçek rengini ve güzelliğini göremezsin."
"Tanımak, arkadaşlığın anahtarıdır; önyargı ise kapıyı açmadan 'içeride kimse yok' demektir."
Önyargı, bir insanı tanımadan hakkında kötü düşünmektir.
Önyargı, gözlerini kapatıp “Ben zaten biliyorum” demektir.
Önyargı kalp kapatır, Önyargısız bakmak ise kalbi açar.
- “Kimseyi dış görünüşünden veya duyduğun bir şeyden dolayı yargılama, önce tanı.”
- “Önyargı, adaletsizliğin en kolay yoludur.”
- “Bir insanı tanımadan hüküm verme, çünkü o hüküm çoğu zaman yanlıştır.”
Bilmeden Karar Vermek
Birini tanımadan “o tembeldir” demek önyargıdır.
Örnek: Gözlüklü çocuğa “inek” demek. (“Zanların çoğundan sakının.” Hucurât 49:12)
Herkesi Aynı Sanmak
Bir kişi hata yaptı diye bütün sınıfı suçlamak önyargıdır.
Örnek: Bir çocuk yalan söyledi diye “hepsi yalancı” demek. (“Hiçbir günahkâr başkasının günahını yüklenmez.” En’âm 6:164)
Görünüşe Aldanmak
Üstü kirli diye birini “kötüdür” sanmak önyargıdır.
Örnek: Yırtık ayakkabılı arkadaşla oyun oynamamak. (“Allah sizin suretlerinize değil, kalplerinize bakar.” Hadis – Müslim, Birr 34)
Önyargı = Tanımadan, anlamadan hüküm vermek.
Önyargı: Birini tanımadan kötü düşünmek, yanlış gözlükle bakmaktır.
Dinlemeden karar: Önce dinle, sonra anla; önyargı aceleyle hüküm vermektir.
Kalp aynası: Önyargı kalbin aynasını karartır, sevgi ve dostluğu engeller.
Hazırlayan: erolabbeyt