Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın Türkiye’deki onay süreci başladı. Anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un imzasıyla Dışişleri Komisyonu’na sevk edildi.

TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, komisyonu gelecek hafta salı günü toplamayı planladıklarını belirterek anlaşmayı tüm boyutlarıyla değerlendireceklerini açıkladı. Teklif, komisyonda kabul edilmesi halinde TBMM Genel Kurulu’nun gündemine alınacak.

Mekke Anlaşması nedir?

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Anlaşması, üç ülkenin savunma ve güvenlik alanlarındaki işbirliğini geliştirmeyi amaçlıyor. Toplam 16 maddeden oluşan metin; tarafların bağımsızlığının, egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün korunmasının yanı sıra ortak savunma, askeri eğitim, istihbarat paylaşımı, savunma sanayisi ve lojistik destek konularını kapsıyor.

Anlaşmanın dikkat çeken hükümlerinden biri, taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yönelik saldırı olarak kabul edilmesini öngören ikinci madde. Bu kapsamda saldırıya uğrayan ülkeye, mevcut karşılıklı yardım olanakları ve askeri imkânlar çerçevesinde destek sağlanması düzenleniyor.

Üç ülke anlaşmanın çekirdek tarafı

Anlaşmanın çekirdek taraflarını Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan oluşturuyor. Metin, üç ülke arasında ortak savunma ve güvenlik alanlarında işbirliğinin güçlendirilmesini hedefliyor. Ayrıca yeni ülkelerin anlaşmaya katılımının, çekirdek tarafların oydaşmasıyla mümkün olabileceği belirtiliyor.

Anlaşmanın 16 maddesi hangi konuları kapsıyor?

Anlaşmanın ilk maddesi bağımsızlık, egemenlik ve toprak bütünlüğünün korunmasını ele alırken ikinci madde ortak savunma ve karşılıklı yardım hükümlerini içeriyor. Üçüncü ve dördüncü maddelerde savunma, güvenlik ve uluslararası güvenlik konularında işbirliği ile istişare mekanizmaları düzenleniyor.

Beşinci madde terörizmle mücadeleyi; altıncı madde askeri personel değişimi, ortak eğitim ve tatbikatları kapsıyor. Yedinci maddede ortak savunma üretimi, teknoloji paylaşımı, araştırma-geliştirme ve inovasyona yer veriliyor.

Sekizinci madde Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi ile daimi sekretaryanın kurulmasını, dokuzuncu madde istihbarat paylaşımını, onuncu madde ise silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer teçhizat için lojistik desteği düzenliyor.

On birinci maddede uluslararası ve ulusal hukuk çerçevesindeki uygulamalar, on ikinci maddede mevcut uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve yükümlülükler ele alınıyor. On üçüncü madde gizli bilgi ve belgelerin korunmasını, on dördüncü madde anlaşmazlıkların dostane yollarla çözülmesini kapsıyor.

On beşinci madde anlaşmada değişiklik yapılmasını ve çekirdek tarafların oybirliği şartını düzenlerken son madde, onay süreci ve anlaşmanın yürürlüğe giriş koşullarını içeriyor.