İznik (antik Nikaia), Hristiyanlık tarihinin en önemli şehirlerinden biridir. 325’te birinci İznik Konsili ile İsa Mesih’in Tanrılığı kesinleşmiş ve Paskalya tarihi belirlenmiş, 787’deki yedinci konsilde ise ikonaların kilisede kullanımı meşru kabul edilmiştir. Bu nedenlerle İznik, Katolik ve Ortodoks dünyasında Kudüs, Roma ve Konstantinopolis ile birlikte kutsal ve tarihi bir şehir olarak kabul edilir.
İznik (antik adıyla Nikaia / Nicaea), Hristiyanlık tarihi açısından son derece önemli bir şehirdir ve Hristiyan doktrininin şekillenmesinde iki kritik konsilin yapıldığı yer olarak kabul edilir.
Birinci İznik Konsili (325)
En önemli olay: Hristiyanlık tarihindeki ilk ekümenik (evrensel) konsildir.
Roma İmparatoru I. Constantinus (Büyük Konstantin) tarafından toplanmıştır.
Amaç: Ariusçuluk (Aryanizm) adlı sapkın kabul edilen öğretiyi mahkûm etmek ve İsa Mesih’in tabiatı konusunda birliği sağlamak.
Toplantı yeri: İznik’teki imparatorluk sarayı (bugünkü İznik Gölü kenarında olduğu düşünülen yer).
Sonuçları:
İznik İnanç İlkesi (Nicene Creed) kabul edildi. Bu metin bugün de Katolik, Ortodoks ve çoğu Protestan kilise tarafından kullanılan ana inanç ikrarıdır.
“Baba ile aynı özkabuğu (homoousios)” ifadesi ile İsa’nın tamamen Tanrı olduğu kesinleştirildi.
Paskalya (Easter) tarihinin hesaplanma yöntemi belirlendi.
318 piskoposun katıldığı söylenir (sembolik bir rakam, gerçek sayı muhtemelen 250-300 civarıdır).
Yedinci İznik Konsili (787)
İkinci İznik Konsili olarak da bilinir ve yine İznik’te toplanmıştır.
Konu: İkonoklazm (tasvir / ikona kırıcılığı) tartışması.
Bizans İmparatorluğu’nda ikonaların yasaklanması (726-787 arası) dönemi sonrası, İmparatoriçe Irene başkanlığında toplandı.
Sonuç: İkonaların (İsa, Meryem ve azizlerin tasvirlerinin) ibadete değil, sadece saygı göstermeye (veneration) layık olduğuna karar verildi. Böylece ikonaların kilisede kullanılması yeniden meşru hale geldi.
Bu konsil, Doğu Ortodoks Kilisesi için özellikle çok önemlidir; Katolik Kilisesi de kabul eder.
İznik’in Diğer Hristiyanlık Bağlantıları
Şehir, erken Hristiyanlık döneminde önemli bir piskoposluk merkeziydi.
1.yüzyılda Havari Yuhanna’nın öğrencileriyle ilişkili olduğu düşünülür.
Bugünkü İznik’te Ayasofya Kilisesi (Orhan Camii), 1. İznik Konsili’nin yapıldığı yer olarak kabul edilir (ilk Ayasofya 325 sonrası inşa edilmişti, bugünkü yapı 11. yüzyıl Bizans dönemine aittir).
2011’den beri göl altında bulunan Basilica (M.S. 4. yüzyıl) kalıntısı, dünyanın en eski kiliselerinden biri olabilir ve Konsil ile ilişkilendirilir.
Kısaca:
İznik, *“İznik İnanç İlkesi”*nin doğduğu ve Hristiyanlığın temel dogmalarının (Üçlübirlik ve İsa’nın tanrılığı) kesinleştiği yer olduğu için, Hristiyan dünyasında Kudüs, Roma ve Konstantinopolis ile birlikte en kutsal ve tarihi şehirlerden biri kabul edilir.
Bugün bile Ortodoks ve Katolik kiliseler için hac ve tarihî ziyaret yeridir.