DÖRT HALİFE DÖNEMİ
İslam tarihinde, Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in (Sallallahü aleyhi ve sellemin) vefatından sonra Müslüman toplumu yöneten ilk dört halifenin dönemine “Hulefâ-yi Râşidîn” yani “Raşid Halifeler (Doğru Yol Üzere Olan Halifeler)” dönemi denir. (632 – 661)
Bu dönem, 632 yılından 661 yılına kadar yaklaşık 29 yıl sürmüştür ve İslam tarihinin en adil, en saf ve en örnek yönetim dönemi olarak kabul edilir.
Dört halife şunlardır :
1 - Hz. Ebu Bekir Sıddık
2 - Hz. Ömer Bin Hattab
3 - Hz. Osman Bin Affan
4 - Hz. Ali Bin Ebi Talib
Aşağıda bu dönemi ayrıntılı ve düzenli şekilde anlatıyorum.
1. Hz. Ebû Bekir Dönemi (632-634)
Birinci Halife :
Süresi: 2 yıl 3 ay
Halife Seçilmesi
Peygamber Efendimizin vefatından sonra Müslümanlar Medine’de Sakife denilen yerde toplanmış, istişare sonucu Hz. Ebû Bekir (radıyallahü anh) halife seçilmiştir.
Hz. Ebû Bekir Sevgili Peygamberimizin
en yakın dostu
ilk Müslümanlardan biri
hicret arkadaşıydı.
Bu yüzden Müslümanların büyük çoğunluğu onu desteklemiştir.
Bu Dönemin En Önemli Olayları
1. Ridde Savaşları (Dinden Dönme İsyanları)
Peygamberimizin vefatından sonra bazı Arap kabileleri :
Zekât vermek istemedi
bazıları dinden çıktı
bazı sahte peygamberler ortaya çıktı.
Hz. Ebû Bekir bu isyanları bastırdı.
Sahte peygamberler :
Müseylime
Tuleyha
Secah
Bu savaşlar sayesinde İslam birliği yeniden sağlandı.
Kur'anı Kerimin Toplanması
Yemame Savaşı’nda birçok hafız sahabe şehit olunca Kur’anı Kerim ayetleri ilk defa kitap haline getirildi.
Bu işi yapan sahabe :
Zayd Bin Sabit
Böylece Kur’anı Kerim ilk defa mushaf olarak toplandı.
2. Hz. Ömer Dönemi (634-644)
İkinci Halife :
Süresi: 10 yıl
Bu dönem İslam devletinin en hızlı büyüdüğü dönemdir.
Büyük Fetihler
Hz. Ömer zamanında İslam orduları çok büyük topraklar fethetti.
Fethedilen önemli bölgeler :
Suriye
Filistin
Mısır
Irak
İran’ın büyük kısmı
Önemli şehirler :
Kudüs
Şam
İskenderiye
Hz. Ömer Kudüs’e bizzat giderek şehri teslim almıştır.
Devlet Teşkilatının Kurulması
Hz. Ömer çok büyük bir devlet adamıydı.
Birçok kurum onun zamanında kuruldu :
1. Beytülmal (Devlet Hazinesi)
Devlet gelirleri burada toplanıyordu.
2. Kadılık sistemi
Adalet için ayrı mahkemeler kuruldu.
3. Ordu düzeni
4. Vilayet sistemi
Ülke valiliklere bölündü.
Hicri Takvim
Müslümanların kullandığı Hicri Takvim bu dönemde kabul edildi.
Başlangıcı:
622 Hicret yılıdır.
Şehit Edilmesi
Hz. Ömer (radıyallahü anh) 644 yılında bir suikast sonucu şehit edildi.
Onu şehid eden kişi :
İranlı köle Ebu Lü’lüe dir.
3. Hz. Osman Dönemi (644-656)
Üçüncü Halife :
Süresi: 12 yıl
Hz. Osman Peygamberimizin damadıydı.
İki kızıyla evlendiği için ona :
“Zinnureyn” (İki Nur Sahibi) denir.
En Büyük Hizmeti
Kur’an’ı Kerimin çoğaltılması.
İslam hızla yayılınca Müslümanlar farklı lehçelerde okumaya başladı.
Bu karışıklığı önlemek için :
Kur’anı Kerim çoğaltıldı.
Bu mushaflar :
Mekke
Medine
Kufe
Basra
Şam
gibi şehirlere gönderildi.
Fetihler :
Hz. Osman döneminde fetihler devam etti :
Kuzey Afrika
Kıbrıs
Horasan
Azerbaycan
İlk İslam donanması da bu dönemde kuruldu.
İç Karışıklıklar
Son yıllarında bazı siyasi karışıklıklar çıktı.
Bazı gruplar :
valileri eleştirdi
isyan çıkardı.
Sonunda isyancılar Medine’yi kuşattı.
#Şehit Edilmesi
Hz. Osman (radıyallahü anh) Kur’anı Kerim okurken evinde şehit edildi.
Bu olay İslam tarihinde büyük bir kırılma oldu.
4. Hz. Ali Dönemi (656-661)
Dördüncü Halife :
Süresi: 5 yıl
Hz. Ali:
Sevgili Peygamberimizin amcasının oğlu damadıdır.
ilk Müslümanlardan biridir.
İç Savaşların Başlaması
Hz. Osman’ın öldürülmesinden sonra Müslümanlar arasında anlaşmazlık çıktı.
Bu yüzden iç savaşlar başladı.
Cemel Vakası (656)
Hz. Ali ile bazı sahabeler arasında savaş oldu.
Bu savaşta:
Ayşe binti Abi Bekir
Talha ibn Ubaydullah
Zubayr ibn al-Awwam
taraf oldu.
Savaşın adı :
Cemel Vakası (Deve Savaşı)
Sıffin Savaşı (657)
Hz. Ali ile Şam valisi Muaviye
arasında savaş oldu.
Savaş sonunda hakem olayı gerçekleşti.
Bu olay Müslümanlar arasında büyük bölünmelere yol açtı.
Haricilerin Ortaya Çıkması
Hakem olayını kabul etmeyen bir grup ortaya çıktı.
Bunlara Hariciler denir.
Şehit Edilmesi
Hz. Ali (radıyallahü anh) 661 yılında Kufe’de namaz kılarken suikast sonucu şehit edildi.
Onu şehid eden kişi :
Harici Abdurrahman b. Mülcem dir.
Dört Halife Döneminin Özellikleri
Bu dönemin temel özellikleri :
1. Şûra (Danışma) Meclisi
Halifeler kararları bu mecliste istişare ile alırdı.
2. Adalet
Hukuk önünde herkes eşitti.
3. Sade Yaşam
Halifeler saraylarda değil çok sade hayatlarda yaşadı.
4. Hızlı Yayılma
İslam devleti :
Arabistan’dan → İran’a → Mısır’a → Kuzey Afrika’ya kadar genişledi.
5. Kur’an’ın Korunması
Kur’anı Kerim önce toplandı
sonra çoğaltıldı.
Dört Halife Döneminin Önemi
Bu dönem :
İslam devletinin temellerinin atıldığı
Kur’anı Kerimin korunduğu
büyük fetihlerin gerçekleştiği
adaletin zirveye çıktığı
bir dönemdir.
Bu yüzden İslam tarihinde “Altın Çağ”, "Asrı Saadet" olarak görülür.
Rabbimiz Yüceler Yücesi #Allah Celle Celalühü hepsinden ve hepimizden razı olsun
Amin ALLAH'ım Amin Ecmain
Velhamdülillahi Rabbil Alemin